سينمای ما - زین چرخ برون ( نقد فیلم خيلي دور خيلي نزديك )
پنجشنبه 30 آبان 1387 - 13:12
اخبار:      • «پاداش» کمال تبریزی بالاخره به جشنواره می‌رسد یا نه؟      • آخرین آمار از فروش و فهرست سالن‌های سینمای فیلم‌های اکران عید فطر؛ / «سه زن» رفت و «چارچنگولی» آمد      • گزارش کامل از فهرست جایزه‌ها و متن و حواشی اختتامیه جشنواره فیلم کوتاه؛ / «من دیگر یک استعداد جوان نیسنم.»      • تبریزی باز جنجال درست می‌کند؟ / نخستین حضور میترا حجار پس از بازگست به ایران      • اعتراض سامان مقدم به بلاتکلیفی خودش و فیلم‌اش؛ / هیچ کس پاسخگو نیست؟      









نظر سنجی

شما کدام سریال ماه مبارک رمضان را بیشتر پسندید؟




سينماي جهان
كارگردان «گومورا» از نویسنده فیلمش حمایت کرد
«به‌هیچ كس‌نگو» ‌انگلیسی می‌شود
اکران «تکنواز» باز هم تغییر کرد
افسار در دست انتقام (یادداشت شیدا شیرازی بر فيلم «مایه آرامش» جديدترين فيلم جيمز باند)‏
نیکول کیدمن هم مثل آنجلینا خانواده‌اش را ترجیح می‌دهد
آهنگساز «راتاتویی» برای رهبر ارکستر مراسم اسکار انتخاب شد
بازسازی «غلبه سیاره میمون‌ها» با بن افلک و شیا لبوف
«مرد آهنی۲» سه‌بعدی و آیمکسی
والاس و گرومیت باید برای گرفتن اسکار یکسال صبر کنند
نمایشگاهی از آثار فدریکو فلینی در لس آنجلس
«آدمیرال» ركوردهای سینمای روسیه را شکست
فهرست اولیه مستندهای اسکار اعلام شدند


محیا


  (72 رأي)

کارگردان:
اکبر خواجویی
-------------------------------------
خواب زمستانی


  (50 رأي)

کارگردان:
سیامک شایقی
-------------------------------------
دعوت


  (891 رأي)

کارگردان:
ابراهیم حاتمی کیا
-------------------------------------
آواز گنجشک ها


  (283 رأي)

کارگردان:
مجید مجیدی
-------------------------------------
کنعان


  (1015 رأي)

کارگردان:
مانی حقیقی
-------------------------------------
سه زن


  (312 رأي)

کارگردان:
منیژه حکمت
-------------------------------------


پربیننده ترین اخبار هفته
 نخستین اظهارنظرهای گل‌شیفته فراهانی درباره بازگشت به ایران؛ / هیچ جا به اندازه ایران به آدم خوش نمی‌گذرد...
 اختصاصی سایت سینمای ما؛ / 10 عکس لاله اسکندری در سفرش به دور دنیا...
 خاطرات خواندنی مسعود کیمیایی از دکتر شریعتی، پرویز دوایی و دوران مدیریت‌اش در شبکه 2 ...
 خاکستر خاطره‌ها؛ / سینما جمهوری (نیاگارا) در آتش سوخت/گزارش و عکس‌ها...
 کشمکش و جنجال بر سر متن فيلم «دعوت» بالا گرفته است: / چيسنا يثربي خطاب به ابراهيم حاتمي‌كيا: «اين روزها مدام چهره تان خشمگين است و ادبيات‌تان هم تغيير کرده است»...
 گپي با علي مصفا، بعد از آتش‌سوزي سينماجمهوري كه كافه آنتراکت علي مصفا و ليلا حاتمي در آن قرار داشت: / «تقريباً هيچ چيز باقي نمانده و كافه ذوب شده است»...
 واكنش فيلم‌سازاني كه فيلم‌هاي‌شان همزمان در پاييز امسال روي پرده بوده است: / ابراهيم حاتمي‌كيا به منيژه حكمت: «آدم با دو تا فیلم این‌قدر جیغ و داد راه نمی‌اندازد»...
 یادداشت یکی از کاربران سایت سینمای ما درباره واکنش‌های اخیر به وقایع مربوط به گل‌شیفته فراهانی؛ / گناه گل‌شیفته این بود که... /او با بقیه فرق می‌کند، اما این فرق چیست؟...
 گزارش‌های تازه‌ای از حادثه آتش‌سوزی سینما جمهوری (نیاگارا)؛ / علت حادثه مشخص نیست/لیلا حاتمی از شدت تاثر چیزی نگفت...
 گمانه‌زني روزنامه "اعتماد" درباره آتش‌سوزي سينما جمهوري و كافه آنتراكت: / آتش‌سوزی سینما به حضور علی مصفا و لیلا حاتمی در مراسم دعوت از محمد خاتمی برای شرکت در انتخابات ریاست جمهوری دهم مرتبط است؟...
 به استقبال جشنواره-2: وقتی همه خوابیم، تردید، فرزند صبح، پاداش، درباره الی، سوپراستار، زادبوم، هفت و پنج دقیقه، پستچی سه بار در نمی‌زند، اخراجی‌هاي دو: / گزارشي از ده فیلم پر جلوه بیست و هفتمين جشنواره فجر ...
 واكنش رئيس پليس امنيت اخلاقي به بلوتوث جعلي بهرام رادان: / متخصصان اداره آگاهي تائيد كردند شخصي كه در اين بلوتوث ديده مي‌شود بهرام رادان نيست...
 واكنش مسعود كيميايي، عزت‌الله انتظامي و حميد نعمت‌الله به سوختن سينما جمهوري و كافه آنتراكت ليلا حاتمي و علي مصفا: / «حيف شد؛ اين تنها جمله‌اي است که مي‌توانم براي از دست رفتن سينما جمهوري بگويم»...
 يادداشت اختصاصي هوشنگ گلمكاني درباره بازي آيه كيانپور در هفت نقش متفاوت در نمايش «ماجرای ناپدید شدن شهرزاد شادمان» / پیتر سلرز و شهرزاد شادمان ...



گزارش
 اختصاصی سایت سینمای ما؛ / 10 عکس لاله اسکندری در سفرش به دور دنیا...
 اسامی پروژه‌هایی که از ابتدای امسال پروانه ساخت گرفته‌اند؛ / 48 برنده خوش‌بخت...
 يادداشت اختصاصي هوشنگ گلمكاني درباره بازي آيه كيانپور در هفت نقش متفاوت در نمايش «ماجرای ناپدید شدن شهرزاد شادمان» / پیتر سلرز و شهرزاد شادمان ...
 کشمکش و جنجال بر سر متن فيلم «دعوت» بالا گرفته است: / چيسنا يثربي خطاب به ابراهيم حاتمي‌كيا: «اين روزها مدام چهره تان خشمگين است و ادبيات‌تان هم تغيير کرده است»...
 فهرست آثار مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی به مناسبت سي سالگي انقلاب اسلامي: / سي فیلم براي سي‌سالگی انقلاب اسلامي؛ فيلم‌ها در چه مرحله‌اي از توليد هستند؟...
 به استقبال جشنواره- 3: طاووس‌های بی‌پر، کودک و فرشته، نیلوفر،انگشتر متبرک، صندلی خالی، جيران، پوسته،سایه وحشت، بیرون آوردن مردگان و دو خواهر: / بازار رقابت فيلم‌اولي‌هادر جشنواره داغ است...
 گزارش‌های تازه‌ای از حادثه آتش‌سوزی سینما جمهوری (نیاگارا)؛ / علت حادثه مشخص نیست/لیلا حاتمی از شدت تاثر چیزی نگفت...
 خاکستر خاطره‌ها؛ / سینما جمهوری (نیاگارا) در آتش سوخت/گزارش و عکس‌ها...
 نخستین اظهارنظرهای گل‌شیفته فراهانی درباره بازگشت به ایران؛ / هیچ جا به اندازه ایران به آدم خوش نمی‌گذرد...

آرشيو...



زین چرخ برون ( نقد فیلم خيلي دور خيلي نزديك )
زین چرخ برون  ( نقد فیلم خيلي دور خيلي نزديك )


** نويسنده : حميد باباوند **


* خلاصه داستان:
دكتر عالم متخصص برجسته مغز و اعصاب كه غرق در روابط كاري و اجتماعي است، فرزندش سامان را فراموش كرده است. آسمان بي‌انتهاي كوير، انبوهي از ستاره‌ها را در آغوش خود جاي داده و سامان در دل كوير به رصد كردن ستاره‌ها مشغول است. بر اثر حادثه‌اي دكتر موفقيت‌هاي حرفه‌اي خود را رها مي‌كند و از ميان كوير مي‌گذرد تا به فرزندش نزديك شود...

* شرق و غرب
خیز و به صحرای عشق، ساز چراگاه از آنک
بابت رخش تو نیست آخور آخر زمان
خاقانی

نمی‌دانم چند نفر تا به حال درباره سینما و فلسفه آن حرف زده‌اند اما یقین دارم که تابه حال در جایی این جمله را نخوانده‌ام که سینما در غرب فلسفی است و در شرق عرفانی. سینمای غرب با تکنیک‌های مختلفش که هر روز هم بسط و گسترش پیدا می‌کند، سعی دارد تا عقول را از سر برباید و چشم‌ها را آن چنان خیره کند که تنها نگاهی بیندازند و فرصتی برای نظاره کردن نداشته باشند. وقتی ماحصل سینمای غرب را می‌بینید باور می‌کنید که در هنگام دیدن فرصتی برای فکر کردن وجود ندارد.در سینمای غرب اگر نگاهی به ماورا بوده یا شده است، این نگاه مبتنی بر زمینی کردن رویدادهای آسمانی بوده است. سینمای شرق آن جا که خواسته است پا جای پای اسلاف غربی‌اش بگذارد، قافیه را باخته و هویتش را از دست داده و نتیجه آن ابتذال و ضعف در منتها درجه خود بوده است. به سینمای هند نگاه کنید تا زمانی که این سینما عشق به سبک شرقی در خود جست‌و‌جو می‌کرد حاصل آن سینمای پر مصرف برای عامه بود که در هر جا و هر مکان قابلیت استفاده داشت. فاصله گرفتن بالیود از هویت اصلی خویش و نزدیک شدن به عشق‌های هالیودی برای سینمای هند ارمغانی نداشت مگر ابتذال!در سینمای غرب تحرک در نماها و تعدد در مکان‌ها ملاک روشنی است برای ارزیابی یک اثر اما در شرق سینماگران اصیل اساساً نمی‌توانند از نماها و حرکات آن چنانی استفاده کنند؛ چه روح شرقی با ثبات و سکون و خلوت انس و الفت بیشتری دارد.
خیلی دور، خیلی نزدیک فیلمی است از جنس سینمای معنوی و عرفانی شرقی. آدم‌ها آن قدر زیاد نیستند که فراموش بشوند. حوادث آن قدر پیچیده نیستند که خاطر را مخدوش کنند. ظاهر و باطن به موازات هم پیش می‌روند و دکتر عالِم از یک سو سیر آفاق را شروع می‌کند و در عالَم اطرافش می‌چرخد و به مناطقی می‌رود که تا به حال ندیده است، دکتر عالم از غرب برگشته و ناخواسته به سیر آفاق شرقی آمده است هر چند که عامل و وسیله این گردش هر دو مولود غرب هستند؛ اتومبیل دکتر بنز است؛ پسر دکتر عالم در سوئد به دنیا آمده است و دکتر عالم پس از جدا شدن از همسر سوئدی‌اش به ایران آمده و ازدواج دیگری را تجربه کرده است. ازدواجی که در شرق صورت گرفته اما با معیارهای غربی شکل گرفته و نمایان شده است. در یکی از صحنه‌های ابتدایی فیلم، همسر دکتر عالم بدون حضور همسرش راهی سفر می‌شود و به او یادآوری می‌کند که در این سفر مرد دیگری او را همراهی می‌کند و مبادا دکتر از این موضوع غیرتی شود!
از سوی دیگر دکتر عالم در حین این سفر به سیر انفس می‌پردازد و افرادی را می‌بیند که تا به حال ندیده بودشان، روحانی‌ای که غم و شادی مردم را سامان می‌دهد. پزشک تازه کاری که پیش‌تر در سمیناری شنونده صحبت‌های دکتر بوده و طبیعتاً دکتر او را ندیده است و ... همه نشانه‌های خیلی دور، خیلی نزدیک به ما می‌گوید که با فیلمی شرقی طرف هستیم.

* اسم و مسما
مباش احول مسمی جز یکی نیست
و گر چه این همه اسما نهادیم
عطار

نمی‌دانم واقعاً چه باید کرد؟ در سینمای غرب هر اسم تنها وسیله‌ای است برای شناختن دیگری؛ اما در سینمای شرق اسم ناگزیر با مسما ارتباط ببیشتری دارد و بخشی از سرشت و سرنوشت موسوم را باز می‌نمایاند. کدام یک الویت و اهمیت دارند؟ به نظرم بهتر است از این وادی خلاص شویم. شاید ویژگی اسامی شرقی آن باشد که هیچ کدام خالی از معنا نیست. این ویژگی از یک سو برای سینمای ماورایی مفید است و هم‌چون خواب و راز نمادین و تفسیرسازانه به پیش‌برد داستان کمک کند اما استفاده ناروا و بیش از حد قطعاً به لوث شدن فضا خواهد انجامید.عالم(پدر) با علم یقینی‌اش(تخصص و تکنولوژی) به دنبال سامان(پسر و درمانش) می‌گردد. سامان بیمار است و گمان می‌رود که حتی پیش از دست یافتن عالم به او از دست برود. پدر در مسیر یافتن پسر به روستای مصر(یوسف و یعقوب ـ ع) می‌رسد. عالم با فکر(جراحی مغز) سر و کار دارد و سامان سر بر دامن ستاره‌ها(ستاره‌شناسی و سرنوشت افراد) در آسمان دارد.

* عکس‌های یک دوست
خلوت خود ساز عدم‌خانه را
بازگذار این ده ویرانه را
نظامی

چند روز قبل به دیدن نمایشگاه عکس‌های دوستم رفتم؛ نمایشگاهی با عنوان دیدن. عکس‌هایش یک ویژگی مشترک داشت. همه عکس‌ها از پشت سر افراد بود. افرادی که به منظره رو به رویشان خیره شده بودند و با نگاهی که ما نمی‌دیدیم از میان منظره مقابل به دنبال معنای زندگی می‌گشتند. مسافری که ساختمان‌های قدیمی میدانی در بروکسل را به تماشا ایستاده است. چوپانی که به گوسفندهایش نگاه می‌کند. مسافرانی که از کلک چال به تهران دود گرفته نگاه می‌کنند. پیرمرد روستایی که بار هیزمش را زمین گذاشته و از فاصله‌ای دور روستایش را نگاه می‌کند. در این عکس‌ها با دو نگاه رو به رو هستیم؛ نگاه عکاس به موضوع یعنی شخصی که زندگی را نگاه می‌کند و دوم نگاه شخص موضوع عکس به زندگی شروع خیلی دور، خیلی نزدیک به این عکس‌ها شباهت زیادی دارد. در اولین صحنه فیلم با دو نگاه متفاوت رو به رو هستیم. کارگردان از یک سو ازدحام پشت دوربین را نشان می‌دهد و از سوی دیگر سکوت و تمرکز مقابل دوربین را. از یک سو به بیننده یادآوری می‌کند که این خلوت که تا چند دقیقه دیگر با آن مواجه هستی و در آن تنها یک مرد و یک اتومبیل حضور دارند، خلوت و تمرکزی دروغین است و از سوی دیگر نشان می‌دهد که برای رسیدن به خلوت باید از میان این ازدحام گذشت. مسیح مصلوب را به یاد بیاورید در وقت تماس تلفنی و گفت‌و گو و ارتباط از طریق تلفن همراه؛ مرد او نیز برای رسیدن به خلوت از میان کسانی می‌گذرد که تا به حال آنها را ندیده بود. برای دکتر عالم زندگی و دیدن این افراد به همان اندازه عجیب است که حرف زدن مسیح مصلوب با تلفن همراه.
دکتر عالم برای نشستن در مقابل دوربین بخشی از واقعیت زندگی‌اش را حذف می‌کند و بدون کراوات در برابر بینندگان تلویزیون حاضر می‌شود. در یک نظر با نگاه دوربین تلویزیون به او نگاه می‌کنیم و در عین حال او را با وضعیت آغازینش نیز درک می‌کنیم. در یک نگاه او را از منظر تلویزیون می‌بینیم و در نگاه دوم از منظر دوربین سینما. صحنه ابتدایی فیلم با این نگاه‌های دو‌گانه(بیننده و دکتر عالم) به همه عالَم و آدم شکل می‌گیرد.

* بنزین و آب
حافظ از آب حیات ازلی می طلبی؟
منبعش خاک در خلوت درویشان است
حافظ

تامین سوخت بزرگترین دغدغه بشر امروز است. اهمیت و اعتبار این موضوع باعث شده تا بشر دنیای امروز از یک سو انرژی‌ها و سوخت‌های ذخیره زیرزمینی را با سرعت بیشتری مصرف کند و از یک سو به دنبال انواع سوخت جایگزین باشد؛ از انرژی خورشید گرفته تا شکافت اتم و انرژی مواد رادیو اکتیو. سوخت مایه حیات ماشین است و اب مایه حیات انسان؛ همان‌طور آب مایه حیات است(ان من الماء کل شی حی)، سوخت مایه حرکت ماشین است.
دکتر عالم در زندگی امروزی و با ماشین انسان ساختی که در اوج درخشش است می‌خواهد به دل کویر بزند و برای این وسیله باید سوخت تهیه کند. رندی که بهلول‌وار خود را به ندانستن زده است به او سوخت می‌فروشد اما در واقع به جای سوخت ماشین به او مایه حیات انسانی می‌بخشد.یکی از سخنوران در توصیف کویر گفته است: کویر تاریخی است که در قالب جغرافیا نمود پیدا کرده است. دکتر عالم نمی‌داند که برای رفتن به تاریخ به بن مایه حیات انسانی نیاز دارد تا به کشف و شهود برسد و در این بازار متاع ماشین کالای قیمت‌مندی نیست که این صحرا، جان می‌طلبد.دکتر عالم در اولین بزنگاه وقتی که درمی‌یابد به جای بنزین، آب خریداری کرده است؛ با عصبانیت اب را در کویر روی زمین رها می‌کند و درست وقتی که نیمی از آب را از دست داده است، تازه پی به ارزشمندی و ارجمندی آب در این کویر می‌برد و برای پاسداشت و حفظ مابقی آن تلاش می‌کند. رفتار دکتر عالم تمثیلی از رفتار تاریخی انسان در طول زندگی است. او متاع جان را سوخت این دنیا قرار داده است و در میانه زندگی تازه درمی‌یابد که مسیر را اشتباه آمده است و سعی می‌کند تا در استفاده بهینه از مابقی ایام عمر بکوشد. او شاید به اشتباه دور خودش گشته و اکنون در نقطه آغازین مسیر ایستاده است اما این آغاز به معنای ابتدای مسیر حرکت نیست.
او زمانی برای شروع دوباره ندارد و اندوخته‌اش برای ادامه سفر نیز چندان قابل توجه و اهمیت نیست.

* علم و انسان
علم دل به جای جان باشد
سر بی‌علم بدگمان باشد
اوحدی

از روزی که ادبیات و عرفان رخ نمودند مهمترین طرف دعوایشان عقل بود. همیشه از تعارض عقل و دل سخن به میان آمده است و همیشه عقل مغلوب میدان و زمین خورده دل بوده است. خیلی دور خیلی نزدیک هم از این سنت کهن تخطی نمی‌کند زیرا دکتر عالم علم را عامل برتری می‌داند و در گفت‌و‌گو با بیمار از بی‌اعتقادی‌اش به ماورا و معجزه می‌گوید. در این میان سامان نقش و جایگاه ویژه‌ای دارد او در غرب زاده شده و مادرش هم‌چنان در غرب سکنی گزیده است اما سامان معتقد است که بهترین ابزارهای علمی تنها بخشی از واقعیت را در برمی‌گیرند و در گفت‌وگو با پدر می‌گوید که بهترین تلسکوپ‌های عالم تنها چهاردرصد از آسمان را بازمی‌نمایانند.
انسان‌ها با علم همیشه درگیر بوده‌اند. این درگیری گاهی منبع علم مرتبط بوده و گاه با خود علم یا حاصل آن. در خیلی دور خیلی نزدیک از یک سو علم حجاب اکبر شده است تا دکتر عالم خدا را فراموش کند و از سوی دیگر باعث شده تا بیننده سامان به خلوت و خودشناسی بیشتری دست پیدا کند. علم شمشیر دو لبه‌ای است که از یک سو انسان را به هلاک انداخته و از سوی دیگر او را به فلاح برده است.

* اینجا کجاست؟
این عالمی است جافی و از جیفه موج‌زن
صحرای جان طلب که عفن شد هوای خاک
خاقانی

آخرین صحنه فیلم بسیار عجیب و دوست‌داشتنی است. بیننده می‌داند که سامان تا مرگ فاصله زیادی نداشته است و از سوی دیگر دکتر را در حالتی دیده که ناگزیر به مرگ منتهی خواهد شد. از سوی دیگر بیننده می‌داند که ناباوری‌های او نسبت به خداوند او را به عدم خواهد برد. اما درست در آخرین لحظه صدایی شنیده می‌شود و دستی از بالا به یاری دکتر می‌آید. بیننده نمی‌تواند مطمئن باشد که این دست آمده است تا دکتر را از مرگ نجات دهد یا به دنبال بیرون کشیدن او از دریای شک و بی‌ایمانی است، همان‌طور که نمی‌تواند مطمئن باشد این دست توانایی انجام هر دو کار را با هم دارد یا نه!
خیلی دور خیلی نزدیک فیلم خوش‌ساختی است و با تصاویر واقع‌گرایانه‌اش از اجتماع بیننده را به راحتی به دنبال خودش می‌کشد اما ساختار فیلم بسیار شکننده و ضعیف است. دکتر عالم چرا به ایران آمده است؟ چرا در بزنگاه ناله و گریه‌اش را برای پیام‌گیر همسر سابقش در سوئد عیان می‌کند؟ چرا در کویرنوردی دکتر جلوه‌های بصری و دراماتیک وجود ندارد؟ فراموش نکنیم که خیلی دور خیلی نزدیک را باید با لذت دید اما از مشکلات ساختاری آن نباید غفلت کرد.


چهارشنبه,27 مهر 1384 - 16:2:49

اين مطلب را براي يک دوست بفرستيد صفحه مناسب براي چاپگر
آرشيو

نظرات

اضافه کردن نظر جدید
:             
:        
:  




module-htmlpages-display-pid-97.html



             

استفاده از مطالب و عكس هاي سايت سينماي ما فقط با ذكر منبع مجاز است | عكس هاي سایت سینمای ما داراي كد اختصاصي ديجيتالي است

كليه حقوق و امتيازات اين سايت متعلق به گروه مطبوعاتي سينماي ما و شركت پويشگران اطلاع رساني تهران ما  است.

مجموعه سايت هاي ما : سينماي ما ، موسيقي ما، تئاترما ، دانش ما، خانواده ما ، تهران ما ، مشهد ما

 سينماي ما : صفحه اصلي :: اخبار :: سينماي جهان :: نقد فيلم :: جشنواره فيلم فجر :: گالري عكس :: سينما در سايت هاي ديگر :: موسسه هاي سينمايي :: تبليغات :: ارتباط با ما
Powered by Tehranema Co. | Copyright 2005-2008, cinemaema.com
Page created in 0.423500061035 seconds.