سينمای ما - احمد ميراحسان درباره «كتاب تنگنا»ي هوشنگ گلمكاني: / كتاب همچون یك موهبت، یك مجال و یك گواه برابرم پدیدار شد
چهارشنبه 13 آذر 1387 - 1:58
اخبار:      • حرف‌های محمدرضا گلزار درباره فعالیت‌های اخیرش در ورزش و روزنامه نگاری؛ / رئیس فدراسیون والیبال: این جا خانه اول گلزار است      • یادداشت‌های هفتگی امیر قادری -24؛ / همه‌اش ده سال هم نشد      • گزارشی کامل درباره شرایط امروز اکران «به رنگ ارغوان»؛      • یادداشت مسعود ده‌نمکی درباره ابراهیم حاتمی‌کیا؛ / او از میدان به در نمی‌رود      • امید ما به جوانان جشنواره؛ / «اشكان، انگشتر متبرك و چند داستان ديگر» در جشنواره فیلم فجر      








نظر سنجی

شما کدام سریال ماه مبارک رمضان را بیشتر پسندید؟




سينماي جهان
امپایر 100 شخصیت برتر تاریخ سینما را برگزید/ تایلر دردن «باشگاه مشتزنی» بهترین است
«استرالیا» یادآور سینمای حماسی، باز لورمان یادآور دیوید لین
این کارها را بکنید و اسکار ببرید!
آمیتاب باچان زیر بالش پرش اسلحه گذاشت/سینماهای هند تعطیل شد
«بین‌الملل» تیکور جشنواره فیلم برلین را آغاز می‌کند + عکس‌ها و پوستر این فیلم
اسپانیا هرم طلایی جشنواره قاهره را تصاحب کرد
کارگردان اسکاری ایتالیا روح فوتبال را به تصویر کشید
الیا سلیمان جایزه پرنس كلاوس گرفت
وضعیت اکران كریسمس و رقابت تازه
عکس‌ها و پوسترهای فیلم تازه دیوید فینچر
تری گیلیام «دن كیشوت»اش را شروع می‌کند
ژان پیر ژونه سال دیگر فیلم تازه‌اش را به نمایش درمی‌آورد


محیا


  (118 رأي)

کارگردان:
اکبر خواجویی
-------------------------------------
خواب زمستانی


  (76 رأي)

کارگردان:
سیامک شایقی
-------------------------------------
دعوت


  (1019 رأي)

کارگردان:
ابراهیم حاتمی کیا
-------------------------------------
آواز گنجشک ها


  (297 رأي)

کارگردان:
مجید مجیدی
-------------------------------------
کنعان


  (1169 رأي)

کارگردان:
مانی حقیقی
-------------------------------------
سه زن


  (332 رأي)

کارگردان:
منیژه حکمت
-------------------------------------


پربیننده ترین اخبار هفته
 به عنوان مربی بدن‌ساز؛ / محمدرضا گلزار روی نیمکت یک تیم والیبال لیگ برتر می‌نشیند...
 تحلیل اصغر فرهادی از سی سال سینمای پس از انقلاب؛ / اگر «دایره زنگی» با همان پایانی که من برایش نوشته بودم اکران می‌شد......
 گزارش «جهان» از دلایل توقیف «نسل جادویی»؛ / هدیه تهرانی نمی‌تواند آن سوی دیوار را ببیند. این معجزه است...
 حرف‌های محمدرضا گلزار درباره فعالیت‌های اخیرش در ورزش و روزنامه نگاری؛ / رئیس فدراسیون والیبال: این جا خانه اول گلزار است...
 دو خبر از بهرام رادان؛ / «تردید» به پایان رسید، «راه آبی ابریشم » اغاز می‌شود...
 هواداران هدیه تهرانی همچنان منتظرند و خبری نیست/خبرنگار «سینمای ما» پی‌گیری می‌کند؛ / اکران «شبانه» باز به تعویق افتاد...
 تازه‌ترین خبر؛ / حمید فرخ‌نژاد فردا مهمان برنامه دو قدم مانده به صبح است...
 به همراه گفتگوهایی با جواد نوروزبیگی، فرهاد اصلانی و مهراوه شریفی‌نیا؛ / گزارشی از پشت صحنه سریال «آشپزباشی» ساخته محمدرضا هنرمند...
 یادداشت نویسنده «سینمای ما» در حمایت از برنامه‌ای که زردش خواندند؛ / افشاگر...
 بخشی از گفتگوی مصطفی جلالی‌فخر با آیدین آغداشلو درباره سینمایی‌نویسان جوان و سینماگران هم‌نسل‌‌اش؛ / نه کیمیایی روشنفکر است، نه مهرجویی و نه کیارستمی...
 حرف های مسعود کیمیایی در روزنامه فرهنگ آشتی درباره فعالیت های سینمایی این روزهایش: / «به من و داریوش مهرجویی می‌گویند بیایید درباره تهران فیلم مستند بسازید و آن وقت طرح‌های سینمایی‌مان را بلاتکلیف نگه می‌دارند»...
 بازتاب‌های حضور محمدرضا گلزار به عنوان مربی والیبال در روزنامه‌های ورزشی؛ / گلزار: کجایش عجیب است؟ ...
 عکس‌های تنهایی؛ / نمایشگاه عکس رضا کیانیان ...
 فروتن، اسکندری، شاهرخ‌شاهی، ابر، عبدی، مصفا و... / 15 گفتگو با 15 بازیگر سینمای ایران / کجا بازی می‌کنید؟ پیشنهاد جدیدی دارید؟ ...



گزارش
 حرف‌های محمدرضا گلزار درباره فعالیت‌های اخیرش در ورزش و روزنامه نگاری؛ / رئیس فدراسیون والیبال: این جا خانه اول گلزار است...
 یادداشت‌های هفتگی امیر قادری -24؛ / همه‌اش ده سال هم نشد...
 تحلیل اصغر فرهادی از سی سال سینمای پس از انقلاب؛ / اگر «دایره زنگی» با همان پایانی که من برایش نوشته بودم اکران می‌شد......
 گزارش مفصل «فرهنگ آشتی» از دلایل لغو مجوز گروه «دارکوب»؛ / دارکوب‌ها به لانه بازمی‌گردند...
 به همراه گفتگوهایی با جواد نوروزبیگی، فرهاد اصلانی و مهراوه شریفی‌نیا؛ / گزارشی از پشت صحنه سریال «آشپزباشی» ساخته محمدرضا هنرمند...
 بخشی از گفتگوی مصطفی جلالی‌فخر با آیدین آغداشلو درباره سینمایی‌نویسان جوان و سینماگران هم‌نسل‌‌اش؛ / نه کیمیایی روشنفکر است، نه مهرجویی و نه کیارستمی...
 پرکارترین بازیگران زن و مرد جشنواره فیلم فجر بر اساس فیلم‌های که تاکنون تقاضای شرکت داشته‌اند ...
 گزارش تولید پروژه پرخرج «ملک سلیمان»؛ / همه چیز درباره جلوه‌های ویژه کامپیوتری این فیلم...
 مروری بر زندگی و آثار احمد آقالو/گفته‌های همکاران و دوستان‌اش درباره او؛ / آقالو: «باید جامعه‌مان را زیر ذره‌بین بگذاریم، کارمان نتیحه خواهد داد» ...

آرشيو...



احمد ميراحسان درباره «كتاب تنگنا»ي هوشنگ گلمكاني:
كتاب همچون یك موهبت، یك مجال و یك گواه برابرم پدیدار شد
كتاب همچون یك موهبت، یك مجال و یك گواه برابرم پدیدار شد


سينماي ما- احمد میراحسان: نوشتن درباره كتاب تنگنا (هوشنگ گلمكاني) همزمان در بردارنده انواع چالش‌های زنده زندگی‌ام پیرامون نقد و سینما و نقد سینمایی بوده كه در همه این سال‌ها ادامه داشته است. كتاب از این نظر همچون یك موهبت، یك مجال و یك گواه برابرم پدیدار شد! با همان خواندن چند سطر پشت جلد: انتشار این كتاب تحقق یك آرزوی 34ساله است درباره یكی از فیلم‌های محبوب زندگی‌ام كه در دوره چند ساله با آن زندگی كرده‌ام. آه! نوشتن و كتابی درباره فیلمی محبوب كه با آن سال‌ها زندگی كرده باشی! این همان كتابی است كه میل و اشتیاق مرا برمی‌انگیزد؛ عشقی واقعی و نه ادایی برای بازارگرمی و معامله و بند و بست و یك شگرد ادبی! كتابی از جنس میل و هوا! هیچ نوشته‌ای درباره كتاب و دوست داشتن و رفاقت با متن نیست كه مرا به یاد «رفیق اعلی» و كتاب محض و تاویل بوبن نیندازد، آنچه كه برایم به ورد مكررگونه‌ای از نوشتن تاویلی تبدیل گشته است. به ویژه آنجا كه كریستین بوبن از كتاب‌ها سخن می‌گوید تا از كتاب آسمانی سخن بگوید تا از عشق یگانه و قدیس حرف بزند، زیرا هر كتابی كه با عشق نوشته شود، هر نوشته‌ای كه حاصل یگانگی روح نویسنده و روح اثر خلاق و عشق و عقل باشد فقط در ادامه همان متن پدیدار می‌گردد. در ادامه متن مقدس: «كه در آنها از ستارگان و درختان زیتون و چشمه‌ساران و ستوران و درختان انجیر و گندم‌زاران و ماهیان بی‌شمار حكایت شده است و در سراسر این كتاب از وزیدن باد سخن رفته است. باد به نفس شبانگاه و نسیم صورتی صبحگاه و توفان‌های سیاه سهمگین، كتاب‌های امروز از جنس كاغذند. كتاب‌های دیروز از جنس پوست بودند. كتاب مقدس یگانه كتابی است كه از جنس هواست. توفان نوحی است از مركب و باد. كتابی است شگفت كه در مسیر خود سرگردان است و در لابه‌لای صفحات خود گم گشته است. بسان باد كه در دهلیزهای تو در تو و در گیسوان زنان و در چشمان كودكان راه گم كرده است.»
من تاویل كریستین بوبن را، تاویل مقدس و باطنی‌اش را از كتاب آسمانی دوست دارم اما این هرگز برهانی برای فقدان گفت‌وگویی انتقادی با او نبوده است، نه از منظر مدرنیسمی بی‌باور به قداست و قداست‌زدایی كتاب بلكه برعكس فرارفتن از مدرنیسم و قداست بخشیدن به «كتاب انسان» در طول كتاب خدا. به نظرم كتاب‌های امروزی همیشه تنها از جنس كاغذ نیستند. كتاب‌هایی هستند نظیر كتاب تنگنا كه چون كتاب خدا از عشق، از دوست داشتن خیلی زیاد، از اشتیاق و زندگی و تپش و روز پدید آمده‌اند؛ این كتاب‌ها مرا برمی‌انگیزند به گفت‌وگو. زیرا آنها همچون كلام مقدس كتاب‌هایی هستند كه یكایك‌شان را نمی‌توان با آرامش به دست گرفت و خردمندانه و- بدون شوق و شور- مطالعه كرد و از آن فاصله گزید چراكه بی‌درنگ پروبال می‌گشایند و ریگزار جملات خود را میان انگشتان‌مان می‌پراكنند. باد را در دستان‌مان می‌گیریم و همان دم از خواندن باز می‌ایستیم، همان‌گونه كه در ابتدای عشق، می‌گوییم: «به همین‌جا بسنده می‌كنیم. به این نخستین لبخند و نخستین وعده دیدار و نخستین جمله‌ای كه بی‌اختیار بر زبان رانده می‌شود...» اما بسنده نمی‌كنیم باب از كف می‌دهیم و در شیدایی فروكشیده می‌شویم. كتاب تنگنا را با اشتیاق می‌بلعم و هی چرخ می‌زنم و شناور در خودشیفتگی و شلختگی‌ام از خودم می‌پرسم! آیا دوست داشتن، كتاب گلمكانی را از جنس هوا، دلباختگی و زمان سرمدی نكرده است.
انگیزه، دیگری كه گفت‌وگو درباره كتاب تنگنا را برایم جذابیت می‌بخشد جدا از متنی آمیزه خرد و پژوهش و كار تخصصی كمیاب در ایران كه برآمده از دوست داشتن خیلی زیاد و میل و خواست شدید «نفس» و عشق است، همان سند نفی دركی سطحی از نقد است كه گویا مدعی بی‌طرفی است! و از دوست داشتن اثر و ابراز آن به شیدایی شرمنده است.
عقب‌ماندگی جامعه، خودكامگی جامعه، ناتوانی و سطحی‌گری تفكر، فاصله از دستامدهای معنوی معاصر، افتخار به كم دانشی زیر نقاب توجه صرف به سینما، نداشتن چیز نویی برای گفتن، كاهلی و عدم حضور در ساحت تفكر مولد جهان، چسبیدن به آموخته‌ها و تكه‌پاره‌های كهنه سال‌های دور، آن هم درحد خواندن مقالات و یكی، دو كتاب درجه چندم و... همه اینها سبب شده است كه نقد فیلم ژورنالیستی بیشتر در ایران شالوده نظری كهنه، سست، كاریكاتوری از تقلید و پوزیتیویسم داشته باشد. ادای آنكه نقد خوب عینی، بی‌طرف و حاصل عقل ناب یا اثباتی است برای اهل اطلاع، برداشتی خنده‌آور است. وانمود كردن قطعیت این داوری تخصصی بدتر از همه یك دروغ است و حداقل دو دهه است كه می‌كوشم اثبات كنم نقد ذاتا مخرب است. اما نه به معنی نیش و هتاكی.
سوءتفاهم درباره نقد كهنه در ایران، صرفا به درك ارسطویی محك زدن خوب و بد اثر هنری اتكا دارد. طوطی‌وار تخریب و نفی‌گرایی نقد تبلیغ می‌شود بدون فهم ژرف معنای نقد مخرب.
یكی از مهم‌ترین دلایل سپری شدن این نقد، یا ضرورت وجود سبك‌های نوتر در كنار مرورهای مذكور، نگرش‌های جدیدتر هرمنوتیكی مدرن، شالوده شكنی، نگاه نو به نسبت نفس و میل با فرهنگ و نقد، جدایی‌ناپذیری مشاهده كننده از امر مورد مشاهده و نفی دوالیسم سوژه در برابر ابژه و كل آگاهی‌های امروزی است؛ چیزی كه بی‌طرفی نقد، گسست آن از میل را به ایده‌ای پوچ بدل می‌سازد. كوشش برای نگرش چند سویه و فراتر از كنش‌های عقب مانده اخلاقی و ویرانگر و تقرب به جهان اثر و مكالمه با آن ربطی به توهم نقد خنثی و «بی‌طرف» ندارد! نقد بدون جریان یافتن میل و ذهنی شدن اثر و آمیختن روح و جان شناسنده و امر مورد شناسایی و در نتیجه شیرازه اصلی «دوست داشتن» و «دوست نداشتن» در تحریك عقل كه خود در هر ظهورش، انضمامی و درآمیخته با میل است، وجود ندارد، «عقل» با «عشق» و میل در ما بی‌وقفه درآمیخته و تنها به صورت انتزاعی قابل تفكیك است.
كتاب تنگنا، اثری كمیاب در زبان فارسی است كه امر استثنایی را كه در آن قاعده‌ای نهفته، فاش می‌گوید، در حالی‌كه خود چون امری استثنایی ظاهر می‌شود: كتابی زاده شده از دوست داشتن و تنها گونه‌ای از نوشتن مبتنی به معاشقه! اما در اصل این عشق (یاانزجار) شالوده نهفته و درونی هر متنی است كه دروغ نیست، ولو آنكه در ظاهر كاملا در خودآگاه نویسنده رها از دوست داشتن یا دوست نداشتن آفریده شده باشد. آنچه كه به بهانه نقی شیداسری و ستایش عقل انتقادی (با دركی سطحی) برابر حقیقت «میل» مقاومت می‌ورزد در اصل می‌كوشد چهره معامله‌گرایانه و پست‌تری از میل (كه آن هم خود از «میل» به دروغ، برای منافعی زاده شده و محرك نوشتن او شده است) نهان‌سازد و با تقلیل میل و دوست داشتن به كاراكتر كنش مبتذل خود (داده و ستد و حب و بغض و انتقام‌گیری و سوداگری)، جهان كم‌جانش را توجیه كند. اما كتاب تنگنا با ابراز شجاعانه عشق و زندگی همچون سرچشمه نوشتن، نه‌تنها ارزش عقلی/ تخصصی‌اش را فرو نمی‌كشد بلكه كتاب را در افقی ساختارشكن به سندی علیه اخلاقیات كهنه و نوشتن ریاكارانه بدل می‌سازد.
جدا از مقوله رابطه شیدایی مخاطب نسبت به یك متن كتاب تنگنا، در بردارنده نكات جزئی باز هم بیشتری است كه از یك امر جزئی فرا می‌رود و به پرسش‌های اساسی ما در نقد می‌پیوندد كه صرفا به آنها اشاره‌ای می‌كنم.


منبع خبر : كارگزاران
یكشنبه,20 مرداد 1387 - 4:30:53

اين مطلب را براي يک دوست بفرستيد صفحه مناسب براي چاپگر
آرشيو
اخبار مرتبط:

نظرات

اضافه کردن نظر جدید
:             
:        
:  




module-htmlpages-display-pid-97.html



             

استفاده از مطالب و عكس هاي سايت سينماي ما فقط با ذكر منبع مجاز است | عكس هاي سایت سینمای ما داراي كد اختصاصي ديجيتالي است

كليه حقوق و امتيازات اين سايت متعلق به گروه مطبوعاتي سينماي ما و شركت پويشگران اطلاع رساني تهران ما  است.

مجموعه سايت هاي ما : سينماي ما ، موسيقي ما، تئاترما ، دانش ما، خانواده ما ، تهران ما ، مشهد ما

 سينماي ما : صفحه اصلي :: اخبار :: سينماي جهان :: نقد فيلم :: جشنواره فيلم فجر :: گالري عكس :: سينما در سايت هاي ديگر :: موسسه هاي سينمايي :: تبليغات :: ارتباط با ما
Powered by Tehranema Co. | Copyright 2005-2008, cinemaema.com
Page created in 0.61873292923 seconds.