وقتي داوران جشنواره خواب بودند؛ نشست خبري با عوامل فيلم «وقتي همه خواب بودند»
سينماي ما- فريدون حسنپور گفت: من ده سال قبل ايدهي ساخت "وقتي همه خواب بودند" را داشتم، بايد پرسيد چرا نتوانستم بسازم؟ من اين فيلم را ده سال قبل بايد ميساختم و آلان فيلم ديگري بايد جلوي دوربين ميبردم. اين كارگردان سينما كه به همراه عوامل فيلم "وقتي همه خواب بودند" در نشست خبري خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) حضور پيدا كردند، در ادامه تصريح كرد: سالها قبل قصد داشتم "وقتي همه خواب بودند" را بسازم و با خانوادهام نيز صحبت كرده بودم كه ميخواهم اين فيلمنامه را كاركنم. بنابراين ممكن چند سال بيكار باشم. تمام انرژي را براي ساخت اين فيلم گذاشتم. سرانجام با تمام سختيهاي و رفتوآمدها و مذاكرات با تهيهكنندگان مختلف، بصورت اتفاقي با خانم طائرپور صحبت كردم كه ايشان علاقهمند شدند، اين همكاري انجام شود و خوشبختانه با توجه به سابقهي حرفهاي تهيهكنندگي فرشته طائرپور در طول ساخت فيلم مشكلي پيش نيامد.
حسنپور ادامه داد: ما در سينماي ايران چند دسته فيلمساز داريم كه متاسفانه هيچ وقت كسي دربارهي آنها صحبت نكرده است. البته نميتوانم بر روي اين گروه فيلمسازان اسمي و نامي بگذارم. به هر حال اين فيلمسازان از هيچ نهاد، ارگان و جرياني حمايت نميشوند. من نيز جزو آن دسته از فيلمسازان هستم. بنابراين مطمئنام فيلمنامه "وقتي همه خواب بودند" اگر در دست دوستان ديگري بود، در همان روز اول براي آن تهيه كننده پيدا ميشد.
***** قشرهاي مختلف و تماشاي "وقتي همه خواب بودند"*****
فريدون حسنپور كارگردان "وقتي همه خواب بودند" درباره بازخورد مخاطبين طي روزهاي نمايش اين فيلم به ايسنا گفت: يكي از مديران سينمايي كه اين فيلم را در سينماياش به نمايش گذاشته است، به من ميگفت:« اين فيلم مخاطب خيلي جالبي دارد، چون براي نخستينبار است كه تماشاگراني از قشرهاي مختلف را ديدم كه به تماشاي اين فيلم آمدند. از مخاطبين و آدمهاي سنتي كه كمتر به سينما ميآيند تا جوانهاي امروزي.» وي با توجه به چند سالن محدودي كه اين فيلم در اختيار دارد، گفت: طبيعي است كه ميطلبد اين فيلم براي نمايش سالنهاي بيشتري در اختيار داشته باشد و هماكنون كه چند سالن محدود در اختيار دارد، هر چقدر هم بفروشد هيچ اتفاقي از لحاظ اقتصادي براي اين پروژه نخواهد افتاد.
فريدون حسنپور با توجه به كارنامههنريش كه در زمينه سينماي كودك سالها فعاليت داشته است، دربارهي مخاطب "وقتي همه خواب بودند" گفت: اين فيلم مخاطب مختلفي را شامل ميشود و فقط كودكان و نوجوانان مخاطبان آن نيستند.
وي همچنين گفت: از روزي كه فيلم سازيام را آغاز كردم، به اين موضوع فكر ميكردم كه فيلمي با وجاهت هنري بسازم و درعين حال فروش خوبي هم داشته باشد. احساس ميكنم در اين فيلم، اين اتفاق افتاده و اين روند براي من خوشحالكننده است.
**** نگاه "كارت پستالي" به تصاوير نداشتيم*****
نادر معصومي فيلمبردار نيز با توجه به اينكه "وقتي همه خواب بودند" در طبيعت ميگذرد به ايسنا گفت: سعي كرديم نگاه كارت پستالي به تصاوير نداشته باشيم. هر طبيعتي در نگاه اول زيبا است. ولي بايد ديد در كادر چطور مي توانيم، آن را زيباتر كنيم و در چه شرايط نوري آن را ثبت كنيم. به هرحال با همفكري كارگردان به نتيجه ميرسيديم.
وي همچنين گفت: يك تصوير خودبخود نميتواند جذاب باشد و در سطح قرار ميگيرد. بنابراين تلاش كرديم كادر و تصاوير در كمك به فضاي ذهني كارگردان معناساز باشند.
فريدون حسن پور نيز همچنين معتقد است: فيلم اگر سرشار از عكسهاي زيبا باشد، ولي يك نكته دروني فيلم را پيش نبرد، تماشاگر يك تعدادي عكس ميبينند و بعد از مدتي اشباع ميشود. ما در "وقتي همه خواب بودند" از هنر آقاي معصومي استفاده كرديم و با توجه به داستان، "طبيعت" در اين فيلم نقش دراماتيك پيدا ميكرد، بنابراين از پلانهاي سادهتر فيلم را شروع كرديم و درنهايت هر چه فيلم جلوتر ميرفتيم پلانهاي ما زيباتر ميشدند.
معصومي همچنين گفت: طبيعت را در اين فيلم درخدمت مفهوم و موضوع فيلم، سفر به خدمت گرفتيم درعين حال كه معتقديم فيلم به شدت ساده است و نبايد فيلم ساده را به لحاظ فني اشباع كنيم.
**** در طراحي صحنه سادگي را حفظ كرديم****
غزل شاكري بازيگر و طراح صحنه فيلم "وقتي همه خواب بودند" نيز گفت: دربارهي طراحي صحنه كار، ابتدا خيلي بحث بود، ميتوانستيم عناصر قشنگتري را با حساسيت و وسواس بيشتري كنار هم بچينيم و يك مقدار تابلويتر با اين موضوع برخورد كنيم اما با توجه به تاكيدي كه كارگردان هم اشاره كرد، قرار شد همه چيز سادگياش را حفظ كند. غزل شاكري همچنين با توجه به داستان گفت: به خاطر نوع داستان و باور كردني شدن سفر خيالي "مكه" براي اعضاي ده، نمادهاي را كمرنگ كرديم و يا تاحد ممكن سعي كرديم آنها را حذف كنيم. مانند نوشتههاي انگليسي، تيرهاي چراغ برق، تلويزيون و … تا داستان را توجيه كنيم.
طهورا ابوالقاسمي مدير توليد "وقتي همه خواب بودند" نيز گفت: يك مقدار توليد در آن، منطقه سخت بود. اما امكانات ديگري منطقه در اختيار ما ميگذاشت، از جمله اينكه خيلي از صحنههايي كه ميخواستيم وجود داشت اگر چه با مسافتهاي طولاني. فريدون حسنپور از ارتباط با تماشاگر مخصوصا مادران نيز گفت: واقعا يك سكوتي در سالن حكم فرما ميشود و يك آه قشنگ كشيده ميشود كه خيلي براي من لذت بخش است و احساس ميكنم به هدفام براي ساخت اين فيلم رسيدم.
سپهر ميكائيليان دستيار كارگردان اين فيلم نيز پروژه "وقتي همهخواب بودند" را با توجه به نوع كار يكي از جديترين پروژههايش دانست و گفت: اين همكاري براي من تجربهي ويژهاي بود. فرديون حسنپور دربارهي انتخاب بازيگران اين فيلم نيز گفت: نوع انتخاب من در مورد بازيگر كودك مخصوص خودم هست. اينگونه نيست كه تستهاي مختلف بگيرم. با اينكه عوامل فيلم اصرار داشتند كه اين اتفاق بيفتد ولي در نهايت از كودكان خود منطقه ديلمان كه داستان در آنجا روايت ميشد براي بازي در اين فيلم استفاده كردم.
**** نميخواستم "نصير" كميك شود*****
فريدون حسنپور همچنين درمورد انتخاب محمدرضا فروتن نيز گفت: من كاملا مخالف اين بودم كه "نصير" تيپ كميك داشته باشد، بنابراين بازيگران نيز كه مدنظر داشتم، همهي آنها تاكنون طنز و كمدي كار نكرده بودند و اتفاق خيلي خشن و جدي هم بودند. در مورد انتخاب بيبيسليمه به دليل گريمي كه قرار بود بر صورت بازيگر انجام شود، خانم آدينه انتخاب شدند. غزل شاكري دربارهي حضور دوبارهش مقابل دوربين بعد از "گلنار" و اينبار نيز در نقش "گلنار" گفت: شايد به دليل فضاي همدلي كه با آقاي حسنپور ايجاد شد. همزمان با طراح صحنه اين كار پذيرفتم، بعد از سالها دوري گرفتن از بازيگري نقش گلنار را بازي كنم(چون هيچ وقت نخواستم يك بازيگر خيلي حرفهاي شوم)
صادق صفايي نيز به ايسنا گفت: بعد از "خوابگاه دختران" اين فيلم را بازي كردم و تجربهي خيلي خوبي بود. تفاوت نقشها در اين دو فيلم كاملا بارز است اما در مورد "مش كريم" بايد بگويم با توجه به اينكه من معمولا اولين تفاهمي كه با كارگردان ميرسم، براي من مهم است، و در اين فيلم از همان ابتدا با آقاي حسنپور به تفاهم رسيديم. من يك شيوهي دارم كه پشت دوربين با نقشام زندگي ميكنم بنابراين نيازي نبود كه جلوي دوربين بخواهم انرژي بيشتري از پشت دوربين بگذارم.
***** داوران جشنواره به خواب رفتند****
فريدون حسنپور نيز در بخشي از اين جلسه با اشاره به جايزهي ويژهي آموزش و پرورش گفت: آنچه در جشنوارهها اتفاق ميافتد ربطي به شرايط بعد و اكران آن ندارد. مثلا سالي كه "تعطيلات تابستاني" را ساختم و سيمين نقرهاي جشنواره رشد را گرفت اما زمان اكران عمومي آن به فيلم همزمان ديگري كه فيلمي اكشن و حادثهي بود، مجوز دادند تا بچهها بروند و آن را تماشا كنند. ولي مجوز براي تعطيلات تابستان را به شرط چند مورد اصلاحيه اجازه نمايش دادند، در حاليكه همان گروه به آن فيلم جايزه ويژه دادند. بنابراين آنچه در جشنوارهها اتفاق ميافتد ربطي به مقوله بعدش ندارد.
وي همچنين به جشنواره فيلم فجر سال گذشته اشاره كرد و گفت: سال گذشته برخي از دوستان موجي راه انداختند به نام سينماي سالم و حتي به برخي از كارگردانها اشاره كردند و همان دوستان در جشنواره به فيلم ما اعتنايي نكردند و موج جديدي راه افتاد به نام "سينماي اجتماعي" و آن مقدم شد. سوال براي من است و دوست دارم پاسخ بدهند چرا هيچ اعتنايي نكردند و تنها در بخش بينالمل آنهم داوران خارجي به اين فيلم توجه كردند. شايد به نوعي قرار بود هنگام نمايش اين فيلم هم همه به خواب بروند و چشمها بسته شود.
*** طائرپور: در سالهاي چارهاي جز كنارهگيري نداشتم****
فرشته طائرپور در گفتو گويي با خبرنگار هنري ايسنا دربارهي سالهاي كمكاريش گفت: بعد از اكران فيلم "يكي بود يكي نبود" متوجه شدم، شرايط اكران به خصوص براي فيلمهاي كودكان به قدري نامناسب و نابسامان است كه براي تهيهكنندهاي مثل من، چارهاي جز كنارهگيري باقي نميگذارد.
وي در ادامه تصريح كرد: آداب و شرايطي كه در حوزه پخش و نمايش سينما وجود دارد، به قدري با طبيعت يك كار فرهنگي وهنري فاصله دارد كه بايد براي موفق بودن در آن، آدم ديگري شد و اين براي من خيلي خوشايند نبود.
طائرپور به سالهاي كم كاريش اشاره كرد و گفت:در آن چند سال چند پروژه توليد مشترك و مستند كار كردم و چند تجربه برگزاري مراسم در خارج از كشور داشتم. قصهي "وقتي همه خواب بودند" به طور بسيار اتفاقي توسط حسنپور در يك ديدار حضوري، براي من تعريف شد و من آن را فارغ از تمام قواعد موجود درعرصه فيلمسازي و سينما به عنوان يك كار دلي وماندگار پذيرفتم.
اين تهيهكننده افزود: احساس ميكردم حتي اگر تمام توجيهات عقلاني و اقتصادي مرا دراقدام به تهيهكنندگي منع ميكنند، اما توجيه ديگري وجود دارد كه به روح و باورهاي انسان بر ميگردد و بر ساير محاسبات غلبه ميكند.
**** وقتي همه خواب بودند را با علم به عدم بازگشت سرمايه ساختم ****
طائرپور گفت: "وقتي همه خواب بودند" را با علم به عدم بازگشت سرمايه ساختم و با خود قرار گذاشتم به دستاوردهاي فرهنگي آن اكتفا كنم. امروز هم جز اينكه وامهاي فيلم و سهم شريك سرمايهگذار تسويه شود، توقع ديگري از اكران اين فيلم به عنوان يك سرمايهگذار ندارم. اما تصور ميكنم حق آن است كه اكنون كه به دليل ارزشهاي موضوعي فيلم واثبات اين نكته كه مردم جامعه ما، برخلاف استدلالهاي فيلمسازان محاسبهگر، مردمي هستند كه از يك كار بديع وسالم استقبالي صادقانه و مشفقانه ميكنند با نمايش فيلم برخوردي مسوولانه شود. خوشبختانه نتيجه همين اكران محدود اين نكته را به مسوولان، همكاران و خود ما ثابت كرد.
وي گفت: مسوولان بسياري به عنوان نظر فردي و شخصي خود علاقهمند و مدافع اين فيلم بودند، اما هيچ كدام باور نداشتند كه اكران اين فيلم تا اين حد مورد رضايت تماشاچيان است قرار گيرد. در اين ميانه لازم است از حمايت رئيس سازمان صداو سيما براي تبليغات اين فيلم تشكر كنم. آرزو ميكنم در پايان اكران، همه آنهايي كه نقشي در تبليغ و نمايش اين فيلم داشتند به اندازه عواملي كه در توليد آن عاشقانه و از سر اعتقاد كار كردند، احساس رضايت داشته باشند و در تاثيرات حسي اين فيلم بر تماشاگران به خصوص مادران از شركاي ما به حساب آيند.
منبع خبر : ايسنا
سه شنبه,30 آبان 1385 - 17:52:12