زوم روي خانم بازيگر؛ واكنش به انتشار يادداشتي درباره حواشي حضور نيكي كريمي در جشنواره كن
سينماي ما- انتشار يك يادداشت در حاشيه حضور نيكي كريمي در جشنواره كن امسال در سايت سينماي ما در تاريخ بيست خرداد، بازتابهاي زيادي داشت. دوستاني كه سايت را دوست دارند (و شايد هم ما را)، در واكنشهاي شفاهي درباره سوتفاهمها و شائبههايي گفتند كه اين نوشته در پي خواهد داشت؛ نكات و شائبههايي كه به هيچ وجه جزو اهداف انتشار آن يادداشت نبود. به احترام اين دوستان گرامي و با توجه به اين كه سايت سينماي ما از ابتدا نشان داده كه ميخواهد ضوابط حرفهاي يك رسانه امروزي را رعايت كند، اين نوشته را از سايت حذف كرديم. حضور نيكي كريمي در جمع داوران كن فرانسه، طبعاً ميتواند براي سينماي ايران خوشحالكننده باشد، اما گويا حواشي اين حضور يا هر حضور بينالمللي ديگري در اين سالها ميتواند اصل ماجرا را از يادها ببرد و اين موضوع ابداً به نفع سينماي ايران و وجهه بينالمللي رو به افولش نيست. گزارشي كه در ادامه ميخوانيد، مروري است بر حضور نيكي كريمي در كن، بدون حاشيه و هر نكته جنبي ديگري كه سوتفاهمبرانگيز و قابل تاويل و تفسير باشد:
زوم روي خانم بازيگرنيكي كريمي، نماينده اصلي سينماي ايران در جشنواره كن امسال بود
در دو سال گذشته، خبري از حضور و درخشش فيلمهاي ايراني در جشنواره معتبر كن فرانسه نبوده است. اين كمتوجهي از چند سال پيش شروع شد و امروز به يك سكوت كامل تبديل شده است. ديگر كسي در كن براي سينماي پرافتخار ايران سر و دست نميشكند و فيلم ايراني را تبليغي براي جشنواره نميداند. سالها از زماني كه مسوولان جشنواره بدون ديدن فيلم «طعم گيلاس» عباس كيارستمي آن را براي بخش مسابقه انتخاب كردند و با تلاش زيادي فيلم را در روزهاي آخر به نمايش گذاشتند ميگذرد. نخل طلايي طعم گيلاس اوج افتخار سينماي ايران در ساحل كن فرانسه بود، و بعد از آن سال به سال تب فيلم ايراني و فيلمساز فارسيزبان فرو نشست. تخته سياه و سفر قندهار ساخته سميرا و محسن مخملباف آخرين رقيبان ايراني مسابقه كن بودند. از آن روز به بعد، فيلمهاي ايراني فقط حضورهاي حاشيهاي در بخشهاي فرعي يا حضور بيتاثير در بازار كن را تجربه كردند. 
حالا سينماي ايران در كن جايي ندارد، ولي داوران ايراني در اين جشنواره حاضرند و فيلمهاي ديگران را قضاوت ميكنند. بعد از عباس كيارستمي كه شايعه داورياش در بخش مسابقه كن به قضاوت در يك بخش جنبي تبديل شد، امسال نوبت نيكي كريمي بود كه نماينده سينماي ايران در شصتمين دوره اين جشنواره بزرگ باشد. فيلم اول كريمي با نام «يك شب» در جشنواره كن شركت كرد و فرانسويها با نام اين بازيگر – كارگردان زن ايراني آشنا شدند، فيلمش را ديدند و فهميدند زبان انگليسي را هم خوب حرف ميزند، پس ميتواند براي كن داوري كند. كريمي به عنوان داور بخش «سينه فونداسيون و فيلمهاي كوتاه» جشنواره كن، در كنار دبوره لانديس، جين ماري كلزيو و دومينيك مول به داوري فيلمهاي اين بخش پرداخت.
بخشي كه در سال 2005 به جشنواره اضافه شده و به كشف استعدادهاي خلاق اين جشنواره اختصاص دارد. نيكي كريمي پيش از اين هم در جشنوارههاي متعددي مانند دهلي، تسالونيكي، رن، ازمير و دبي به عنوان داور حضور داشته، اما حضور در ساحل زيباي كن فرانسه در مقام داور يكي از بخشهاي جشنواره شصتم از همه خبرسازتر شد. همه سايتها و خبرگزاريها و رسانههاي مختلف اين خبر را از جنبههاي مختلف پوشش دادند. كريمي كه براي تهيه مقدمات فيلم تازهاش در لندن بود، در همان روزها در گفتوگوهاي مختلف درباره اين انتخاب صحبت كرد: « حدود دو سه ماه پيش بود كه از طرف جشنواره با من تماس گرفتند و از من خواستند كه در كنار سه داور ديگر، داوري بخش "سينه فونداسيون و فيلمهاي كوتاه" اين جشنواره را بر عهده بگيرم.اين بخش درحقيقت شامل دو قسمت است: يكي "سينهفونداسيون" كه به فيلمهايي ميپردازد كه با هزينه جشنواره كن ساخته ميشوند و عمدتاً مربوط به كشف استعدادهاي جوان است و ديگر فيلمهاي كوتاه كه همانطور كه از نام اين بخش پيداست، مربوط به فيلمهاي كوتاه سينمايي است.
در بخش سينه فونداسيون امسال، آثار سينمايي 15 كارگردان جوانتر انتخاب و از بين آنها اثر برتر انتخاب ميشود.» كريمي آن روزها درباره انتخاب و داورياش گفت :« طبيعتا تمام تلاشم را به خرج ميدهم كه به آثار جشنواره فارغ از وابستگيهاي مليتي نگاه كنم. من اين رويه را در ديگر جشنوارههايي كه قبلا به عنوان داور حضور داشتهام هم پي گرفتهام. هرچند ايرانيام، اما بيش از هر چيز يك داور بيطرف خواهم بود.» البته براي بيطرف نماندن كريمي بهانهاي هم در دست نبود، چون هيچ فيلمي از ايران در هيچ بخشي دعوت نشد تا داور ايراني بتواند برايش كاري كند يا بيطرفي را كنار بگذارد.بد نيست شرح مختصري از داوري اين بخش بدانيد، چون حضور يك ايراني در آن باعث شده تا براي ما اهميت بيشتري پيدا كند: هيئت داوران بخش فيلمهاي كوتاه و سينهفونداسيون جشنواره شصتم فيلم كن با رياست كارگردان چيني (ژيا چانگ) و همزمان با آغاز نمايش فيلمهاي اين بخش، كار داوري خود را شروع كردند. امسال فيلمسازان اروپايي رقابتي فشرده در اين بخش داشتند كه از آن جمله ميتوان به اليوير همس (ازفرانسو)، گريگوري جاتاكيس (از لهستان)، كايروس پاپاواسيليو (از قبرس و يونان)، اريك رزنلند (از سوئد و فنلاند)، ماركو وان گيفن (هلند) اشاره كرد. قرار بود كه در مراسم پاياني جشنواره به يكي از يازده فيلمي كه در اين بخش شركت دارند، نخل ويژه كن را اهدا شود. در مقابل نام نيكي كريمي در فهرست داوران كن فقط عنوان «بازيگر» آمده بود و انگار كسي به كارگرداني دو فيلم بلند سينمايي كه يكي از آنها در جشنواره كن هم نمايش داده شده بود، توجهي نكرد. كريميِ بازيگر به همراه دومينيك مول كارگردان فرانسوي ، دبورا نادلمن لانديس طراح لباس آمريكايي وجين ماري گوستاو لو كلوزيو نويسنده فرانسوي به داوري فيلمهاي بخش كوتاه و سينهفونداسيون پرداختند. حضور كريمي در ميان داوران كن، از اتفاقهاي حاشيهاي امسال بود كه توجه عكاسان و خبرنگاران مختلف دنيا را به خود جلب كرده بود. نكاتي مثل پوشش متفاوت سينماگران زن ايراني هميشه مورد توجه اين جشنواره بوده و جزو حاشيههايي است كه دوربينهاي مختلف آن را به شكل گستردهاي پوشش ميدهد. گاهي هم اين قضيه به حاشيه جالبي تبديل ميشود
.مثل سالي كه سميرا مخملباف در مسابقه كن حضور داشت، عكسهاي خيلي زيادي از او منتشر شد و ژان لوك گدار، فيلمساز نامدار فرانسوي، يك روسري به اتاق سميرا در هتل جشنواره كن هديه فرستاد! امسال هم عكسهاي زيادي، خيلي بيشتر از ارزش يكي از اعضاي داوري بخش جنبي جشنواره، از نيكي كريمي منتشر شد. حضور تازه او توجه و نگاه خيليها را از عباس كيارستمي نماينده هميشگي ايران به سمت نيكي كريمي كشاند. كيارستمي كه ديگر نماينده رسمي ايران در اين جشنواره بود، سوژه عادي و تكراري هر سال بود و حضورش در كنار ژوليت بينوش بازيگر فرانسوي و خبر همكاري احتمالي اين دو سينماگر بينالمللي تنها موضوعي بود كه ميتوانست دوربينها و خبرها را به سوي كيارستمي برگرداند. اما اين هم مانع از توجه رسانهها به كريمي نشد، آن هم در دورهاي كه فيلم جنجالي و انتقادي مرجانه ساتراپي درباره اوضاع ايران با نام «پرسپوليس» در مسابقه كن حاضر بود.
عدهاي از مخالفان فيلم پرسپوليس معتقدند كه حضور نيكي كريمي در جمع داوران كن شصتم و نوع پوشش و حرفهايش ميتواند پاسخي براي اين فيلم باشد و وجه ديگري از فعاليت و پيشرفت زنان ايراني را نشان دهد كه در فيلم پرسپوليس حرفي دربارهاش زده نشده است. در عوض معدود كساني هم بودند كه شرايط نيكي كريمي را با فيلم مقايسه كنند و به تفسيرهاي خودشان مهر تاييد كمرنگي بزنند.در روزهايي كه كريمي در شهر ساحلي فرانسه مشغول قضاوت بود، در رسانههاي داخلي هم خبرساز و جنجالي شد. اين خبر و جنجال البته ارتباطي به حضور در كن نداشت. در روزهاي اخير دو موضوع باعث شد كه كريمي با وجود غيبتش در صدر خبرها باشد؛ يكي نامه سرگشادهاي كه در اعتراض به صادرنشدن پروانه نمايش فيلم اولش منتشر شد، و دومي شايعه كانديداتوري اين سينماگر معروف براي نمايندگي مجلس شوراي اسلامي. هر دو خبر خيلي زود به نتيجه رسيد؛ مسولان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي اعلام كردند كه پروانه نمايش فيلم «يك شب» صادر شده و دليلي براي اين نامهنگاريها نيست. از طرف ديگر شايعه كانديداتوري مجلس هم به سرعت تكذيب شد تا نيكي كريمي از فهرست اخبار روز سينماي ايران دور شود. نكته جالب اينجاست كه كريمي در روزهايي كه دوربينها و خبرهاي جهاني به حضورش در كن توجه ويژهاي ميكردند و عكس و خبرهاي مختلفي از او مخابره ميشد، در كشور خودش به دليل دو موضوع كاملا بي ارتباط با كن و داوري و حضور بينالمللي خبرساز بود.
منبع خبر : سينماي ما
دوشنبه,21 خرداد 1386 - 11:16:22