از «بیداری» تا «روزگار قریب»
سینمای ما - مرور مجموعههای فصل بهار سیما نشان میدهد در سال جدید این آثار تلفیقی از مجموعههای در حال پخش و جدید هستند که در این میان سهم آثار جدید بیشتر است.
سیمای جمهوری اسلامی ایران در سال جدید و پس از گذراندن ایام نوروز و پخش مجموعه، فیلم و برنامههای ویژه این ایام، روال عادی پخش برنامههای خود را از سر گرفت.
مجموعههای تلویزیونی شبکههای سیما در سال جدید تا امروز که ماه پایانی فصل بهار را طی میکنیم، به گونهای تلفیقی از مجموعههای در حال پخش از سال گذشته و مجموعههای تازه تولید بوده که برای اولین بار روی آنتن شبکهها قرار گرفتهاند. از میان مجموعههای در حال پخش از سال گذشته میتوان به "بیداری"، "شهریار" و "روزگار قریب" اشاره کرد که دو مجموعه اول به پایان رسیده و مجموعه سوم هنوز ادامه دارد.
"بیداری" به نویسندگی و کارگردانی بهرام عظیمپور از آبان ماه 86 چهارشنبه هر هفته در 20 قسمت روی آنتن شبکه سه رفت و چهارم اردیبهشت 87 با پخش آخرین قسمت به پایان رسید. این مجموعه داستان دختر و پسری جوان به نام ترنگ و سینا بود که با وجود مخالفتها تصمیم میگیرند ازدواج کنند اما درگیر ماجراهایی میشوند.
"بیداری" بر اساس طرح حسین آقاهرندی و علی پورکیانی و با حضور داود رشیدی، پرویز پورحسینی، آتیلا پسیانی، الهام پاوهنژاد، بهناز جعفری، فریبا کامران، هومن برقنورد، امیر دلاوری، شقایق نوروزی، ناهید مسلمی، هدی ناصح، سعید فروتن و حسین افشار ساخته شد.
این مجموعه در عین پرداختن به موضوعی به شدت دراماتیک به جهت انتخاب زاویه نگاه، لحن و ساختاری ویژه در پرداخت توانست جلوهای خاص پیدا کند و در عین درگیر کردن، با رویکردی تازه عادتهای مخاطب تلویزیونی را بشکند و او را به نوعی دیگر دیدن، ارتباط برقرار کردن و همراهی دعوت کند.
ترکیب بازیگران این مجموعه که نسبتی متناسب بین بازیگران پیشکسوت و جوان تئاتر را رعایت کرده بود بیشتر از هر چیز برآمده از تجربیات عظیمپور در تئاتر و همچنین دیدگاه خاص او به عنوان بازیگردان چند پروژه بود. "بیداری" بر مسیر تغییر عادتهای مخاطب تلویزیون در طراحی پایان برای خط داستانی نیز رویکردی خاص داشت و با باز گذاشتن سرانجام و تلفیق گذشته و حال، واقعیت و خیال و ... به تجربه خاص و دیدنی در عرصه تلویزیون بدل شد.
"شهریار" به نویسندگی مهدی سجاده چی و کارگردانی کمال تبریزی به تهیه کنندگی پروانه پرتو در 20 قسمت 50 دقیقهای در مرکز سیما فیلم تولید شد. این مجموعه از آذرماه 86 جمعها به جای مجموعه کرهی "جواهری در قصر" از شبکه دو پخش و 27 اردیبهشت با پخش بخشای مستند از زندگی این شاعر معاصر به پایان رسید. تولید این مجموعه نزدیک به دو سال وقت برده است.
در این مجموعه زندگی استاد شهریار شاعر معاصر بر بستر وقایع تاریخی چون قیام 29 بهمن ماه تبریز، قحطی نان، تعطیل شدن مجلس ملی، روی کار آمدن رضاخان و پهلوی دوم و انقلاب اسلامی روایت شد. سیروس گرجستانی و اردشیر رستمی ایفاگر نقشهای پیری و جوانی استاد شهریار و سعید نیکپور و بهروز بقایی نیز نقشهای ملکلشعراء بهار و نیما یوشیج را ا کردند. الهام حمیدی، بابک حمیدیان، پیام دهکردی، فرهاد قائمیان و رحیم نوروزی از دیگر بازیگران این اثر بودند.
"شهریار" به نوعی رکوددار مجموعههای زندگینامهای درباره شخصیتهای برجسته معاصر در اعتراض و انتقاد از سوی گروههای مختلف بود. از اعتراض خانواده استاد شهریار و ... تا انتقادات تبریزی به حذفیات مجموعه و ... که البته این حاشیهها تأثیری بر استقبال مخاطب از مجموعه نداشت و کمترین تأثیر آن بالا بردن آمار فروش دیوان اشعار استاد شهریار بود. هرچند این مجموعه از وجوه دراماتیک، کارگردانی، رویکرد به مستند و واقعیت و ... جای بحث و تحلیلهای بسیار داشت و موجی از واکنشهای مثبت و منفی را بین کارشناسان ایجاد کرد.
"روزگار قریب" به نویسندگی، کارگردانی و تهیه کنندگی کیانوش عیاری در 32 قسمت 60 دقیقهای از 12 آذرماه 86 دوشنبهها از شبکه سوم پخش شد و هنوز هم ادامه دارد. این مجموعه داستان زندگی دکتر محمد قریب؛ بنیانگذار پزشکی نوین کودکان در ایران را روایت میکند که بر بستری از وقایع مستند و دراماتیزه شده قرار گرفته است.
مهدی و ناصر هاشمی، مهران رجبی، رضا بابک، رضا فیاضی، مهدی صبایی، آفرین عبیسی، مریم کاویانی و بهاره افشاری برخی از بازیگران پر تعداد این مجموعه هستند که نزدیک به شش سال تولیدش زمان برده است. این مجموعه با توجه به زاویه دید و اهمیتی که عیاری در مجموعه کارهایش برای جزئیات و واقعی کردن روال زندگی نمایشی قائل است، توانست اقشار مختلف مخاطبان را جذب کند.
هر چند در این مجموعه رویکرد به شخصیتی به ظاهر غیر دراماتیک و در عین حال جذابیت بخشیدن به روند پیشرفت زندگی او از امتیازاتی است که توانست با توجه به پخش همزمان، ارزشهای "روزگار قریب" را ورای "شهریار" برجسته کرده و یک مقایسه تحلیلی در ذهن مخاطب پیگیر ایجاد کند.
اما از میان مجموعههایی که در سال جدید به روی آنتن شبکههای تلویزیونی رفتند میتوان به برجستهترین آنها اشاره کرد: "سرنوشت"، "مرگ تدریجی یک رویا"، "جاده در دست تعمیر"، "کارآگاهان" و "خط شکن".
"سرنوشت" با نام قبلی "سامیه" بر اساس فیلمنامه حسن مشکلاتی و کارگردانی محمدرضا زهتابی و تهیهکنندگی علیاصغر زائری در 19 قسمت 45 دقیقه ای از 17 فروردین شنبهها از شبکه یک پخش و به پایان رسید. این داستان دختری به نام سامیه را روایت میکرد که پارهوقت با کمیته امداد همکاری دارد. این مسئله باعث میشود هر بار با ماجراهای مختلف رو به رو شود.
این مجموعه که قرار بود به تبعیت از شیوه پخش مجموعههای شبکه اول، سه روز در هفته پخش شود با اعتراض سازندگان و ... به پخش هفتگی رسید. آتنه فقیه نصیری، جعفر دهقان، محمد کاسبی، فرامرز صدیقی، ثریا قاسمی، امید زندگانی، سولماز غنی و کیوان محمودنژاد بازیگران اصلی مجموعه بودند و نکته جالب اینکه برخی بازیگران آن هنگام پخش با مطبوعات گفتگو کرده و از ضعیف بودن مجموعه انتقاد کردند.
نکته دیگر درباره "سرنوشت" آن که به دلیل پخش پس از مجموعه نوروزی "نشانی" که فقیه نصیری در آن هم بازی داشت، اهمیت متن و کارگردانی را در نمود و به کار گرفتن بازیگران حرفهای مورد توجه قرار داد. مجموعهای که با تکیه بر قالب و ساختار مجموعههای دهه شصت سیما تفاوت سطحی عمیق با ساختههای رسانه ملی در سالهای اخیر داشت و این وجه از دید مخاطب هم دور نماند.
"مرگ تدریجی یک رویا" با نام قبلی "سفر به تاریکی" به نویسندگی علیرضا محمودی و کارگردانی فریدون جیرانی به تهیه کنندگی آرمان زرین کوب در 13 قسمت از دهم اردیبهشت سهشنبهها از شبکه دو پخش میشود. داستان آن درباره نویسندهای جوان به نام مارال عظیمی است که پس از انتشار اولین رمانش "گیتی" به شهرت و اعتباری غیرمنتظره میرسد؛ شهرتی که زندگی خانوادگی او را تحتالشعاع قرار میدهد.
دانیال حکیمی، سامیه لک، ستاره اسکندری، هوشنگ توکلی، پولاد کیمیایی، فریده سپاه منصور، مائده طهماسبی، آشا محرابی، مهسا کرامتی، شیوا خنیاگر، مهناز انصاریان، فریدون محرابی، علی کاظمی، نیلوفر محمودی، هایده حائری و ناصر طهماسب در این مجموعه به ایفای نقش میپردازند.
این مجموعه به دلیل اولین حضور جیرانی؛ کارگردان سینما در عرصه تلویزیون مورد توجهی خاص قرار گرفت. تولید بخش اعظم مجموعه در ترکیه، اولین حضور تلویزیونی پولاد کیمیایی و ... از دیگر مواردی بود که آن را مهم جلوه دادند.
سه قسمت از پخش مجموعه جیرانی میگذرد و تا این مقطع روایت به شدت عاشقانه فیلم که با حفظ فاصله توانسته از زیر تیغ ممیزی عبور کند، پرداختن به اعتیاد یک شخصیت زن به الکل، نقش آفرینی تأثیرگذار ستاره اسکندری اولین بار در یک نقش منفی و البته وفور تدوینهای موازی از وجوه خاص آن هستند که در ذهن میماند.
"جاده در دست تعمیر" به نویسندگی مهدی سعادت و کارگردانی حسین تبریزی به تهیه کنندگی علیرضا ابراهیمیدلیجانی از 12 اردیبهشت پنجشنبهها از شبکه دو پخش میشود. این مجموعه با رویکرد طنز اجتماعی به شوخی با پلیس راهنمایی رانندگی و کنترل نامحسوس میپردازد و داستان آن درباره سه باجناق است که درگیر ماجراهایی مرتبط با پدر زنشان میشوند.
بهزاد فراهانی، ثریا قاسمی، ابوالفضل پورعرب، رضا توکلی، مریم امیرجلالی، کیومرث ملکمطیعی، لاله صبوری، سحر زکریا، کیانوش گرامی و ... بازیگران مجموعه هستند. مجموعهای که به نظر میآید هم با رویکردی نه چندان تازه به جمع بازیگران طنز و همچنین قصه و نوع طنز انتخابی ویژگی خاص ندارد و سوژه جدید پلیس کنترل نامحسوس تنها نمودی آیتموار در آن پیدا کرده است.
"کارآگاهان" به نویسندگی مسعود بهبهانینیا و کارگردانی حمید لبخنده و تهیهکنندگی ایرج محمدی و مهران مهام در 18 قسمت 45 دقیقهای از 25 اردیبهشت چهارشنبهها روی آنتن شبکه سه میرود. داستان مجموعه درباره کارآگاهان آگاهی به سرپرستی سرگرد ثنایی است که مأموریت رسیدگی به پروندههای جرایم را در دستور کار دارند و گرهگشایی از معماهای پیچیده جرایم و کشف سرنخهای مهم در کنار آموزشهای ضمن خدمت کارآگاهان جوان از وظایف مهم سرگرد و دستیاران اوست.
مهدی هاشمی، اکبر زنجانپور، رضا خندان، کامران تفتی، زهره فکورصبور، شهروز ابراهیمیفر، مرحوم داوود اسدی و ... از بازیگران مجموعه "کارآگاهان" هستند که در هر قسمت یک پرونده واقعی را دستمایه کار خود قرار میدهد. تیزرهای تلویزیونی این مجموعه قبل از پخش مرتب پخش میشد و اطلاع رسانی مناسب برای مخاطب تلویزیون تدارک دیده بود.
"خط شکن" به نویسندگی سعید دولتخانی و کارگردانی مسعود تکاور به تهیهکنندگی سعید منتظرالمهدی در 13 قسمت از اوایل اردیبهشت جمعهها از شبکه تهران روی آنتن رفته است. رضا رویگری، حامد کمیلی، یوسف تیموری، محمود مقامی، مریم کاویانی، آناهیتا همتی، مرحوم داود اسدی، فلور نظری، مهدی امینیخواه، شهرام عبدلی، سعید علیجانی، سپند امیرسلیمانی، امید آهنگر، امیر حشمتزاده، صفر کشکولی، سپیده ذاکری، مریم سلطانی از بازیگران این مجموعه هستند.
"خط شکن" به سفارش ستاد امر به معروف و نهی از منکر نیروی مقاومت بسیج با مضمونی اجتماعی ساخته شده و آنچه از همین قسمتهای ابتدایی برمیآید اینکه مخاطب انتظار تماشای یک مجموعه قوی را نباید از آن داشته باشد. نویسنده این مجموعه در یادداشتی در یکی از روزنامهها به تغییر و خدشهدار شدن فیلمنامهاش اعتراض کرد که با واکنش مشابه کارگردان مواجه شد.
منبع خبر : مهر
جمعه,3 خرداد 1387 - 13:37:6