رونوشت همیشه برابر اصل نیست

سینمای ما - مصطفي انصافي: « سعدي از دست خويشتن فرياد » آخرين دستپخت سرآشپز كيارستمي بود. كتابي كه مثل همنوع پيش از خود « حافظ به روايت كيارستمي » سر و صدا به پا كرد و قابل پيش بيني هم بود. كيارستمي به عنوان هنرمند محبوبي كه فيلم مي سازد و عكاسي مي كند و شعر مي گويد خيلي ها را وسوسه مي كند كه از نوع نگاهش به آثار كلاسيك ادبيات فارسي باخبر شوند. او يكي از معدود هنرمندان معاصر ايراني مطرح در جهان است و چه آثار هنري و نوع نگاهش را به زندگي و هنر بپسنديم چه نه٬ نامش بزرگ است و قابل احترام و بحث برانگيز. در اين كه شكي نيست. اما چرايي اين مساله خودش حكايت ديگري است. كيارستمي يك هنرمند ارژينال است. از كسي تقليد نمي كند و آثار هنري اش بازتاب آن چيزهاي ساده اي است كه او از پشت شيشه هاي تاريك عينكش مي بيند و ما نمي بينيم. انتخاب مي كند و آن را در قالب اثر هنري سهل و ممتنعش در معرض ديد ما قرار مي دهد. اين قضيه سهل و ممتنع بودن آثار كيارستمي را جدي بگيريد. او تقليدناپذير است. هنرمنداني كه پيش از اين شيفته ي آثار او شده اند و خواسته اند جا پاي او بگذارند بي آن كه بدانند سر از تركستان درآورده اند. حتي جعفر پناهي هم پس از مدت كوتاهي مسيرش را پيدا كرد و از زير سايه كيارستمي بيرون آمد و فيلم هاي خودش را ساخت. پس از طعم گيلاس (1376) كه نخل طلاي كن را نصيب سينماي ايران كرد٬ كيارستمي باد ما را خواهد برد (1378)٬ آ ب ث آفريقا (1380) و ده (1381) را ساخت و پس از آن – منهاي اپيزودش در بليت كه در سال 2005 ساخته شد- فيلم هايش نه فيلم٬ كه تلاش هايي براي « كپي كردن از روي دست خود » بودند: پنج (1382)٬ ده روي ده (1383)٬ راه ها (1385). در اين فيلم ها ديگر خبري از آن نگاه ناب و خلاقانه عباس كيارستمي نبود. فيلمسازي كه علاوه بر طعم گيلاس٬ نام هايي چون خانه ي دوست كجاست؟ (1365)٬ كلوزآپ (1369)٬ زندگي و ديگر هيچ (1371) و زير درختان زيتون (1373) در كارنامه اش ديده مي شود. حالا رسيده ايم به جايي كه فيلمساز محبوبمان اين روزها به جاي آن كه نامش زير عنوان كارگردان درج شود٬ يا پاي كتاب مي خورد يا زينت بخش محافل سينمايي است و يا زير خط « با تشكر از » در تيتراژ پاياني يك مشت فيلم مي خورد. اي كاش اين روزها هر چه زودتر بگذرد و سال بعد كه قرار است « رونوشت برابر اصل است » ساخته شود بيايد. شايد فيلمساز 68 ساله مان احيا شود. آخر همیشه روزنوشت برابر اصل نیست. تا آن روز٬ آقاي كيارستمي علي الحساب تولدتان مبارك.

منبع خبر : سینمای ما
دوشنبه,3 تیر 1387 - 6:15:27