سينماي ما - «تورج منصوري» فيلمبردار پيشكسوت سينماي ايران، مرحوم «مهرداد فخيمي» را آقاي فيلمبرداري خواند.
«تورج منصوري» اظهار داشت: «مهرداد فخيمي» جزو تعداد انگشتشمار فيلمبرداراني بود كه به فيلمبرداري ايران عزت خاصي دادهاند.
وي افزود: او 30 سال فعاليت درخشان داشت كه فيلمبرداري «كمالالملك»(علي حاتمي)، «ناخدا خورشيد»(ناصر تقوايي) و سريال بزرگ «هزاردستان»(علي حاتمي) از كارهاي درخشاناش بود كه قطعا كارهايي ماندني و ماندگاري هستند.
مدير فيلمبرداري «هامون" گفت: مهرداد فخيمي كسي بود كه نامش موجب افتخار هر فيلمبرداري ميشد و هر تئوري را ميتوانستيم با نام او ثابت كنيم.
منصوري در ادامه افزود: خدا زنده نگه دارد نعمت حقيقي و محمود كلاري را. يادم هست زماني كه قرار بود محمود، يادگاري را به نعمت حقيقي بدهد، حرف زيبايي زد و گفت: ما به نعمت حقيقي ميگوييم آقا. و من ميگويم «مهرداد فخيمي» يكي از آقاهاي سينماي ايران بود كه به هر حال ديگر در بين ما نيست.
اين فيلمبردار سينماي ايران با اشاره به ويژگيهاي خاص فيلمبرداري مهرداد فخيمي افزود: او جزو اولين گروه فيلمبرداراني بود كه نگاتيو، اكسپوز ميكرد و تأثير كاملي روي اكسپوز ميگذاشت. اكسپوزهاي او درخشان و طلايي بود و نوردهي و نورپردازي صحنه جزو خصوصياتي بود كه در كار او به شدت ديده ميشد.
وي افزود: او جزو فيلمبرداراني بود كه نورپردازياش روي قصه فيلم تاثير ميگذاشت و به اوج و فرود دراماتيك فيلم كمك ميكرد و هيچ وقت مشخص نميشد كه دوربين او از خارج صحنه وارد داستان شده و جزوي از بافت فيلم ميشد.
منصوري در ادامه گفت: او كمپوزيسيون (تركيب بندي) و كادرهاي زيبايي داشت كه اين زيبايي به معني قرار گرفتن در خدمت بيان موضوع فيلم بود. كلا فيلمبرداري او از فرهنگ خاصي برخوردار بود. وقتي فيلمهاي او را ميديديم متوجه ميشديم كه فيلمبردار مطلع و فوقالعاده با تجربهاي آن را فيلمبرداري كرده است. او تجربه، فن و علم را يكجا داشت و يكي از فراموشناشدنيترين فيلمبرداران ايران بود.
از سوي ديگر تهيهكننده «ناخدا خورشيد» گفت: سكانس پاياني اين فيلم، مشكلترين بخش آن بود و مرحوم «مهرداد فخيمي» با بهترين تكنيكي كه در در زمان توليد فيلم وجود داشت، توانست اين بخش را به خوبي به تصوير بكشد. او يكي از بهترين متخصصان فيلمبرداري در سينماي ايران بود.
«هارون يشايايي» تهيهكننده سينما گفت: «مهرداد فخيمي» براي كار از جان خود مايه ميگذاشت. وي كه در فيلم سينمايي «ناخدا خورشيد» ساخته «ناصر تقوايي» با «مهرداد فخيمي» همكاري كرده بود در مورد شرايط كار در آن فيلم گفت: «ناخدا خورشيد» كار بسيار طاقتفرسايي بود و «فخيمي» با زحمت و مرارت زيادي سعي ميكرد كار فيلمبرداري آن فيلم به بهترين شكل انجام شود.
وي ادامه داد: در «ناخدا خورشيد» با وجود اين كه اختلاف سليقه هم در كار پيش ميآمد، اما درگيريهاي «مهرداد فخيمي» تنها به خاطر كار بود كه ميخواست كار كيفيت بهتري پيدا كند و با وجود اين كه ضعف جسماني او از همان دوران آغاز شده بود اما «فخيمي» بدون هيچگونه ناراحتي و ابراز نارضايتي خاصي به كار خود ادامه ميداد و كار را جلو ميبرد.
يشايايي با اشاره به فصل پاياني «ناخدا خورشيد» كه در روي يك لنج ميگذرد، گفت: اين بخش مشكلترين بخش فيلم بود و «فخيمي» با بهترين تكنيكي كه در در زمان توليد فيلم وجود داشت، توانست اين بخش را به خوبي به تصوير بكشد. او در واقع يكي از بهترين متخصصان فيلمبرداري در سينما بود كه تكنينك بهروز داشت و هميشه بهترين نتيجهها را در كارهايش ميديديم.
«محمدرضا سكوت» فيلمبردار سينما هم خود را شاگرد مكتب مرحوم «مهرداد فخيمي» دانست. «محمدرضا سكوت» فيلمبردار سينماي ايران و عضو هيأت مديره خانه سينما اظهار داشت: مهرداد فخيمي به معناي واقعي يك فيلمبردار مؤلف بود كه اين در سينماي ايران كه سالانه حدود 150 فيلم توليد ميشود، عنوان كمي نيست.
وي ادامه داد: فخيمي ساليان سال وجه هنري و مؤلف بودن خود را حفظ كرد و فيلمبرداري بسياري از فيلمهايي را كه به او پيشنهاد ميشد، قبول نميكرد و سراغ هر كاري نميرفت.
سكوت گفت: او هر كاري را فيلمبرداري ميكرد بهترين ميشد. فخيمي يكي از اساتيد برجسته فيلمبرداري سينما بود و چندين فيلمبرداري صاحب نام سينماي ايران، پرورش يافته مكتب او هستند.
وي افزود: چون من شاگرد و دستيار همايون پايور بودهام و ايشان هم دستيار و شاگرد آقاي فخيمي بوده، با يك نسل فاصله خود را شاگرد مكتب فخيمي ميدانم، چون آدمهايي مثل فخيمي كم هستند.
سكوت در ادامه افزود: متأسفانه او سالهاي اخير را با رنج بيماري ميگذراند ولي هرگز از خاطرهها نرفت و كارهاي درخشان او بر كسي پوشيده نيست كه هركدام يك برگ زرين در كارنامه وي محسوب ميشوند.
وي به ويژگيهاي اخلاقي فخيمي اشاره كرد و افزود: همه در سينماي ايران ميدانند كه فخيمي بااخلاقترين و مهربانترين فيلمبردار بود. او هم با دستيارانش با مهرباني عمل ميكرد و به عنوان يك استاد در كنارشان بود و هم ديگر عوامل فيلم را ياري ميكرد.
سكوت اظهار اميدواري كرد: اميدوارم به خوبي و شايستگي از مهرداد فخيمي قدرداني شود. جاي ايشان در سينماي ايران هميشه خالي خواهد بود.
فیلمبردار قدیمی سینمای ایران مهرداد فخیمی را یکی از استثناهای فیلمبرداری دانست و تاکید کرد سینمای ایران با نام او زنده است.
علیرضا زریندست در این باره گفت: فخیمی یکی از بهترین فیلمبرداران سینمای ایران بود. من معتقدم او از میان ما نرفته، زیرا آثار به جامانده از این هنرمند پیشکسوت یکی از دلایل زنده بودن اوست. سینمای ایران با نام مهرداد فخیمی زنده است.
وی افزود: تصاویر برجسته فخیمی در فیلمهای "چریکه تارا"، "مسافران"، "غریبه و مه" و ... نشان از نگاه خاص او به سینما دارد. او یکی از فیلمبرداران درخشان، صاحب نگاه و شاخص بود. هرگز کار فخیمی را در اپیزود دوم فیلم "دستفروش" فراموش نخواهم کرد. من همیشه ستایشگر و ارادتمند او هستم .
فیلمبردار "بای سیکل ران" و "کلوز آپ" و "خانه خلوت" در ادامه بیان کرد: فخیمی زنده است، زیرا تصاویر آثار او هیچ وقت از ذهن ما پاک نمیشود. من فخیمی را رفته از این جهان نمیبینم، چرا که آثارش سالها زنده خواهد ماند.
:«سيدضياء الدين دري» نيز گفت: «مهرداد فخيمي» برادر بزرگتر من در زندگي حرفهاي بود و تنها كسي است كه من در سينما شاگردياش را كردهام. درگذشت آقاي فخيمي را به جامعه سينمايي كشور و صنف مديران فيلمبرداري عميقا تسليت ميگويم.
وي ادامه داد: مهرداد فخيمي در حقيقت جزو اولين نسل فيلمبرداران تحصيل كرده خارج از كشور بود كه در آلمان تحصيل كرده بود.
وي ادامه داد: او فيلمبرداري با ديسيپلين و وقت شناس بود و گونهاي از ديسيپلين آلماني در كارهايش ديده ميشد و بنابراين به شدت در كار خود جدي بود.
دري با بيان اين كه «مهرداد فخيمي» سريال «دليران تنگستان» را فيلمبرداري كرده است، گفت: به دليل امكانات و شرايط تلويزيون آن موقع نميتوانستيم كار درخشاني انجام بدهيم اما اگر او پشت دوربين قرار ميگرفت، مسلما كار جدي ارائه ميداد.
دري گفت: او با خيلي از كارگردانان سينما كار كرد و در كنار «بهرام بيضائي» به اوج فعاليت خود رسيد.
او در «غريبه و مه» جايزه بهترين فيلمبردار را از جشنواره قاهره گرفت و شايد بتوان گفت كه نخستين فيلمبردار ايراني بود كه از جشنوارههاي خارجي جايزه ميگرفت.
وي ادامه داد: بعد از آن همكاري «فخيمي» با «بيضائي» تا فيلم «مسافران» ادامه پيدا كرد، چرا كه دقتهاي «بيضائي» و تلاشهايي كه فخيمي ميكرد، باعث ميشد تا فيلمبرداري بسيار برجستهاي اتفاق بيفتد.
اين كارگردان سينما كه در فيلم «لژيون» با فخيمي همكاري داشته، به فارس گفت: او شاگردان بسياري را تربيت كرد كه برخي از شاگردان او لزوما فقط دستيار بودند و در پيش او كسب تجربه كردند و بعدها به فيلمبرداران خوبي تبديل شدند. به هر حال او به نحوه شايستهاي دين خود را به سينماي ايران ادا كرد.
وي درباره ويژگيهاي خاص فيلمبرداري «مهرداد فخيمي» گفت: نقش او به صورت بسيار وسيع در ارائه اكسپوز سالم در فيلمبرداري فيلمهاي ايراني غيرقابل انكار است كه تأثير آن را در فيلمبرداران بعد از او نيز ميبينيم.
دري گفت: در واقع او يكي از موثرترين فيلمبرداران سينماي ايران بود كه باعث شد فيلمبرداري ما سطح استاندارد و قابلتأملي به خود بگيرد و لااقل باعث سرافكندگي نباشد.
اين كارگردان سينما همچنين ادامه داد: من با آقاي فخيمي در دو فيلم سينمايي همكاري داشتم و قريب به يك دهه در كنار او بودم. تأثير مهرداد فخيمي به عنوان برادر بزرگتر در زندگي حرفهاي من بسيار بوده و او تنها كسي است كه ميتوانم ادعا كنم در سينما شاگردياش را كردهام.
وي در انتها گفت: سينماي ايران يكي از عناصر جدي خودش را از دست داد.
منبع: فارس و مهر