سینمای ما - پرونده موضوعی کتاب سال سینمای ایران ماهنامه فیلم به موضوع حضور سینماگران در عرصه هنرهای دیگر پرداخته است. یکی از جذابترین بخش های این پرونده بررسی حضور سینماگران در عرصه خوانندگی و نوازندگی است بخش هایی از این مجموعه را اینجا بخوانید. متن کاملش را هم حتما در کتاب سال مجله فیلم بخوانید ...

پگاه آهنگراني

موسيقي رشته تحصيلي‌اش است و در كودكي به جاي رفتن به مدرسه عادي، در مدرسه موسيقي درس ‌خواند. يعني پيش از ورود به عرصه بازيگري، كار موسيقي انجام مي‌داد. پگاه آهنگراني در نوازندگي ويلون‌سل تخصص دارد:« با نوازندگي ويولن‌سل شروع كردم و هنوز هم همين كار را ادامه مي‌دهم.» اما حالا كه بازيگري را به طور حرفه‌اي دنبال مي‌كند، كم‌تر فرصت ساز زدن دارد:« يكي دو سالي است كه نمي‌توانم زمان زيادي براي اين كار بگذارم، اما موسيقي را دوست دارم.» در دوران دانشجويي به خاطر رشته تحصيلي‌اش معمولاً وقت زيادي براي نوازندگي ويلون‌سل مي‌گذاشت و همان موقع در تئاترهاي متعددي اجرا داشت و همين‌طور در فرهنگسراها. اين‌ها‌ مهم‌ترين كارهاي آهنگراني در زمينه موسيقي به حساب مي‌آيد:«اگر فرصت كنم باز هم سعي مي‌كنم كار موسيقي انجام دهم.»

فتحعلي اويسي

صداي فتحعلي اويسي يادآور خواننده‌هاي سال‌هاي دور است. ظاهراً به همين دليل است كه خوانندگي او با استقبال روبه‌رو شده است. طوري‌كه سال گذشته و زماني كه خيلي از خواننده‌هاي پاپ و سنتي نتوانستند مجوز كنسرت بگيرند، او همراه محمد خاكپور در سعادت‌آباد كنسرت اجرا كرد. او خواننده تيتراژ سريال‌ها هم بوده و روي تيتراژ سريال‌هايي چون ‌باغچه مينو و كمربندها را ببنديم ترانه اجرا كرده است. اويسي در حالي پس از سال‌ها حضور در سينما و تلويزيون در سال‌هاي گذشته به خوانندگي روي آورده كه حرفه اصلي پسرش خوانندگي است و كنسرت‌شان را هم به صورت مشترك برگزار كردند.

حامد بهداد

حامد بهداد قرار بود به همراه گروه داركوب در تالار انديشه كنسرت برگزار كنند. او همراه محمدرضا گلزار، همايون نصيري و حبيب مفتاح بوشهري با ساز پركاشن، دارا دارايي با گيتار باس، بابك بروجردي با پيانو و كيبورد و اميد حاجي‌لي با ساز ترومپت، اعضاي گروه داركوب هستند. بهداد در اين گروه خواننده هم هست و قرار بود با صدايش نوازندگان را در اجراي قطعات همراهي كند. اما اين اتفاق نيفتاد تا كنسرت گروه داركوب با حضور بهداد به زمان ديگري موكول شود. اين گروه سال 81 تشكيل شد كه از ويژگي‌هاي آن‌ مي‌توان به تلفيق سازهاي هارمونيك و ملوديك با پركاشن‌هاي آمريكاي لاتين اشاره كرد.

پرويز پرستويي

ناصر عبداللهي خواننده آلبوم«دوستت دارم» بود و پرويز پرستويي شعرها را دكلمه مي‌كرد؛ دومين آلبوم عبداللهي و اولين كار مشترك او با پرستويي كه شعرهاي محمدعلي بهمني را مي‌خواند. پرستويي پيش از آن با رسول نجفيان همكاري كرده و در آلبوم «بي‌بي جان» ترانه‌هاي نجفيان را دكلمه كرده بود. او همچنين در آهنگ «عجب رسميه/ رسم زمونه...» هم با نجفيان همكاري كرده است. به غير از اين، پرستويي در آلبوم «بابايي» و روي آهنگ‌هاي بيژن مفيد دكلمه كرده است. اين آلبوم در سال‌هاي اخير و زماني تهيه شد كه مفيد در قيد حيات نبود، اما ظاهرًا دختر اين هنرمند قديمي ايده انتشار برخي از آهنگ‌هاي مفيد را با دكلمه پرستويي در سر داشت و به اين ترتيب، آلبوم «بابايي» روانه بازار شد.

ابوالفضل پورعرب

ابوالفضل پورعرب همراه ستار اوركي كه يكي از نزديك‌ترين دوستان بابك بيات بود، فعاليت موسيقي را شروع كرد. او در تئاتر خسيس آهنگسازي كرد. پورعرب ترانه‌سرايي هم مي كند و در واقع ترانه‌هاي خودش را دكلمه كرده است. پورعرب به خاطر دوستي با اوركي تا حالا با او كار موسيقي كرده و احتمال اين‌كه در آينده باز هم در عرصه موسيقي با اوركي همكاري كند، بيش‌تر از هر اتفاق ديگري است.

شهاب حسيني

«همه چيز جنبه تفريحي دارد»؛ شش سال پيش که گروه سِوِن (هفت) تشکيل شد، شهاب حسيني چنين نظري داشت و حالا هم نظرش تغييري نکرده است. ابتدا به گفته برادرش و بعد به خاطر علاقه شخصي به يکي از اعضاي اين گروه موسيقي تبديل شد. در گروهي که اميرحسين مدرس و امين زندگاني هم عضو آن هستند. شهاب حسيني درباره انگيزه‌اش براي فعاليت در عرصه موسيقي مي‌گويد: «عاشق کار موسيقي هستم. اگر هم وارد گروه سون شدم، صرفاً به اين دليل نبود که وارد بازار موسيقي شوم. هيچ وقت هم دنبال اين نبودم که اين اتفاق بيفتد. اين کار را هم دلي انجام مي‌دهم. مديرت گروه را هم آقاي حيدريان به عهده دارد و زحمت زيادي هم در بهتر شدن اين گروه مي‌کشند.» مسئوليت حسيني در گروه سون، دکلمه‌كردن اشعار است. او آواز نمي‌خواند و به گفته خودش فرقي هم نمي‌کند که در گروه چه کسي چه کاري انجام مي‌دهد: « مهم اين است که يک گروه موسيقي تشکيل شده و تفريح مي‌کنيم. اساساً موسيقي براي من جنبه تجربي دارد.» گروه سون تا حالا دو آلبوم روانه بازار کرده و دنبال اين است که کار سومي هم وارد بازار کند.

امين حيايي

سرود تولد فيلمي بود كه امين حيايي در آن خوانندگي كرد. فيلمي از علي قوي‌تن كه اين بازيگر علاوه بر حضور در آن آواز هم خواند. درست مثل فيلم بوي بهشت كه طرفداران حيايي با اجراي آواز او هم مواجهه شدند. بعد از اين فيلم به حيايي پيشنهاد شد كه آهنگ‌هايش را به صورت آلبوم روانه بازار كند. قرار بود اين اتفاق هم بيفتد، دست آخر اما اين‌چنين نشد. او البته گيتار هم مي‌زند و در حال حاضر عضو گروه «كوير» است. با اين گروه در سال‌هاي گذشته همكاري‌هايي داشته كه مهم‌ترين آن يك انتشار يك آلبوم است. حيايي در اين گروه كار نوازندگي نمي‌كند و فقط خواننده گروه به حساب مي‌آيد. دو سال پيش قرار بود همراه اين گروه يك كنسرت برگزار كند كه اين اتفاق رخ نداد. ظاهراً حيايي به خاطر مشغله‌هاي كار سينمايي نتوانسته بود در تمرينات گروه شركت كند. به همين دليل، برگزاري كنسرت گروه كوير هم منتفي شد. اين گروه در حال حاضر برنامه كنسرت ندارد. حيايي در انيميشن جمشيد و خورشيد هم خوانندگي كرده است.

خسرو شكيبايي

« نامه‌ها و نشاني‌ها»، «مهرباني»، «پريشاني» و «مسافر» از جمله كارهاي خسرو شكيبايي در عرصه موسيقي است. او به پيشنهاد موذني وارد بازار موسيقي شد و به خاطر صداي منحصر به فردش تجربه كارهاي متفاوتي را هم دارد. كاست «روحيه سازي» كه براي آرامش روح و روان مورد استفاده قرار مي‌گيرد، كاري است از خسرو شكيبايي. كسي كه معمولاً شعر‌خواني مي‌كند و از شعرهاي شاعراني چون سهراب سپهري استفاده مي كند. پروين كوشيار، همسر اين بازيگر، مي‌گويد:« فكر مي‌كنم تا حالا حدود شش تا آلبوم منتشر كرده است. او براي كار كردن در زمينه موسيقي علاقه زيادي نشان مي‌دهد و بعد از چند باري كه به او پيشنهاد كارهاي اين‌چنيني شد، قبول كرد كه در حرفه موسيقي هم فعاليت كند.» ظاهراً شكيبايي هيچ وقت از فعاليت‌هايش در عرصه موسيقي راضي نيست. اين را همسرش مي گويد و در جواب اين پرسش كه «آقاي شكيبايي كدام يك از آلبوم‌هايش را مي‌پسندد؟» در يك جمله مي‌گويد:«خسرو از هيچ‌كدام از كارهايش راضي نيست.» خسرو شكيبابي شعر هم مي‌گويد، اما تا به‌حال مجموعه شعري از او منتشر يا جايي ديده نشده است و ظاهرًا احتمال اين‌كه در آينده چنين اتفاقي بيفتد، بعيد به نظر مي‌رسد:«خسرو براي خودش مي‌نويسد. هر وقت كه فكر كند بايد بنويسد، اين كار را انجام مي‌دهد. اما فكر نمي‌كنم كه بخواهد نوشته‌هايش را منتشر كند.» شكيبايي در فيلم خواهران غريب (كيومرث پوراحمد) نقش يك آهنگساز را بازي كرد و در آن فيلم ترانه‌سرايي و خوانندگي را هم تجربه كرده است.

رضا عطاران

رضا عطاران معمولاً در سريال‌هايي كه كارگرداني مي‌كند، خوانندگي را هم تجربه كرده است. او در سريال كوچه اقاقيا ترانه خواند. جنس كار عطاران شبيه هيپاپ است و بيش‌تر يك همخوان است تا خواننده اصلي. اين اتفاق در متهم گريخت افتاد و صداي اميرحسين مدرس به عنوان خواننده و عطاران به عنوان همخوان در تيتراژ اين سريال روي آنتن رفت. عطاران سابقه همكاري با محسن نامجو را هم دارد و در سريال طنز ترش و شيرين همخوان نامجو بود. در روزهايي كه آلبوم «ترنج» محسن نامجو هنوز مجوز نگرفته بود. در سريال طنز چارخونه (سروش صحت) هم قرار بود ترانه‌اي از محسن نامجو در تيتراژ پخش شود، ولي در نهايت اين اتفاق نيفتاد و قطعه‌هايي از دو بازيگر سريال، جواد رضويان و رضا شفيعي‌جم، در ابتدا و انتهاي سريال شنيده مي‌شد.

گلشيفته فراهاني

داريوش مهرجويي در فيلم سنتوري از ذوق و تبحر نوازندگي گلشيفته فراهاني استفاده كرد. فراهاني از كودكي به نوازندگي پيانو علاقمند بود، تا جايي كه يادگيري آن را در فرانسه آموخت. او در نواختن پيانو تخصص دارد و تحصيل‌كرده ‌هنرستان موسيقي است. با اين وجود، فراهاني براي دل خودش پيانو مي‌زند و طرفداران او پيش از فيلم سنتوري نوازندگي فراهاني را نشنيده بودند و اين موضوع باعث شگفتي آن‌ها شد. زمزمه‌هايي از همكاري فراهاني در گروه‌هاي موسيقي بازيگران شنيده مي‌شد كه البته هنوز با هيچ تركيبي به نتيجه نرسيده است.

محمدرضا فروتن

صداي محمد‌رضا فروتن در فيلم شب يلدا (كيومرث پوراحمد) بيش‌تر از هر فيلم ديگرش به چشم آمد. موسيقي فيلم شب يلدا قرار بود با صداي فروتن روانه بازار شود كه اين اتفاق تا حالا نيفتاده است. با اين وجود، خيلي از علاقمندان موسيقي اين فيلم را از اينترنت دانلود كردند. ظاهراً به فروتن پيشنهاد داده بودند كه روي ترانه هاي ديگري هم خوانندگي كند، او اما حاضر نشد اين پيشنهاد را بپذيرد. با اين حال، فروتن پيش از خواندن در فيلم كيومرث پوراحمد، با كار خوانندگي بيگانه نبود. او قبل از اين‌كه بازيگري شود، در كلاس‌هاي آواز شركت كرده و صديق تعريف و پري ملكي سپهري از استادهاي فروتن در كلاس‌هاي آواز بودند. او البته اين كلاس ها را ادامه نداد، تا اين‌كه در فيلم شب يلدا آواز خواند. به نظر نمي‌رسد كه فروتن بخواهد در آينده كار خوانندگي را ادامه بدهد.

 

نيكي كريمي

تولدي ديگر نام شعري از فروغ فرخ زاد است و كاست«تولدي ديگر» هم در زمستان 82 روانه بازار شد. در اين آلبوم محمدرضا مهديزاده انتخاب برخي از شعرهاي مجموعه را به عهده داشت. شعرهايي چون «تنها صداست كه مي‌ماند»، «عاشقانه» و «باد ما را خواهد برد» براي اين آلبوم در نظر گرفته شد. موسيقي آن از كيوان كيارس بود، عباس كيارستمي هم عكس روي آلبوم را طراحي كرده بود، اما مهم‌تر از همه اين‌ها، شعرخواني نيكي كريمي بود. او براي اولين بار در اين كاست شعرخواني كرد و در مطبوعات مطالب زيادي در اين باره نوشته شد. البته تعداد انتقادها هم كم نبود. براي مثال به حذف شش سطر از شعر«تنها صداست...» يا شيوه خواندن شعرها توسط كريمي ايرادهايي گرفته شد. با همه اين‌ها، اين اولين كار نيكي كريمي در عرصه موسيقي بوده و ديگر تا كنون كاري در اين زمينه عرضه نكرده است.

محمدرضا گلزار
با گروه آريان چهره شد؛ يك گروه موسيقي كه خودش معتقد است‌ كار مشترك بين چند دوست بود كه گروهي را پايه‌ريزي كردند. محمدرضا گلزار هم يكي از اعضاي اين گروه بود و گيتار مي‌زد. قبل از اين‌كه اولين آلبوم گروه آريان وارد بازار شود، اين گروه چند كنسرت در كيش و قشم برگزار كرد و بعد آلبوم «گل آفتاب‌گردون» به بازار آمد و استقبال خوبي هم از اين آلبوم شد. گلزار بعدها گفته بود:«آريان دوران خوبي در زندگي هنري من بود، دوراني كه به همراه ديگر اعضاي گروه، روزهاي خوبي را پشت سر گذاشتيم.» گلزار پس از شش سال اين گروه را ترك كرد؛ كسي كه نوازندگي را با پيانو شروع كرد و نوازندگي پيانو را به طور حرفه اي ادامه داد. در كنار آن گيتار هم مي زد و بعد‌ها نواختن پركاشن را هم شروع كرد. او به گفته خودش براي نواختن پركاشن وقت زيادي را صرف كرده است. علاقه گلزار به موسيقي از زماني شروع شد كه به دنبال آرامش بود و موسيقي به او آرامش مي‌داد. بعد از جدايي از گروه آريان، تصميم گرفت باز هم وارد بازار موسيقي شود. گلزار كه در هفته فستيوال موسيقي معاصر به فرهنگسراي ارسباران رفته بود، از اجراي گروه موسيقي «داركوب» شگفت‌زده شد. به همين دليل، بعد از برنامه سراغ اين گروه رفت و گفت مي‌خواهد در اين گروه فعاليت كند. در آن روزها بود كه يادگيري پركاشن را شروع كرد و جالب اين‌كه پس از يك هفته در گروه «داركوب» پركاشن زد. او قرار بود به همراه گروه داركوب در تالار انديشه كنسرت داشته باشند، اما به دليل اختلاف مسئولان تالار انديشه و وزارت ارشاد اين كنسرت برگزار نشد. گلزار در اين رابطه گفته بود:«براي كنسرت مجوز دريافت كرديم. قرار بود كنسرت را در سالن انديشه حوزه هنري اجرا كنيم و نزديك به هفت هزار بليت هم براي چند شب فروخته شد، اما در آخرين لحظات به ما گفتند كنسرت برگزار نخواهد شد. سپس تصميم گرفتيم در سالن وزارت كشور برگزارش كنيم، اما براي روزهايي كه مي‌خواستيم كنسرت را اجرا كنيم، سالن اجاره داده شده بود... » در گروه داركوب به غير از گلزار، حامد بهداد هم حضور دارد. گلزار درباره نوع كار گروه داركوب گفته است:«تمامي اعضاي آن پركاشن مي‌نوازند. يك كار تلفيقي از موسيقي آفريقايي و موسيقي جنوب ايران» سرانجام اولين كنسرت مشترك گلزار و گروه داركوب در دبي برگزار شد. گلزار اميدوار است با داركوب‌ها به موفقيت‌هاي بيش‌تري در زمينه موسيقي برسد.

مهران مديري
مهران مديري با يك پيشنهاد خواننده شد. فردين خلعتبري آهنگساز به مديري پيشنهاد كرد كه خواننده شود و به اين ترتيب فعاليتش در عرصه موسيقي هم شروع شد. مهران مديري در اين باره مي‌گويد:«قبل از آن براي خودم توي حمام مي‌خواندم، ولي تشويق‌هاي فردين خلعتبري باعث شد خواننده شوم. فردين دوست قديمي من است.» سال 79 بود كه آلبوم اولش را روانه بازار كرد؛ كاستي كه در آن مرحوم بابك بيات هم آهنگسازي كرده است:«همكاري با مرحوم بيات باز هم پيشنهاد فردين بود و همين موضوع باعث شد با ايشان ارتباط برقرار كنم. يك روز به خانه‌اش رفتم و موضوع را با او در ميان گذاشتم. بعد يكي دو ترانه را همان‌جا تمرين كرديم و اين شد كه با ايشان همكاري داشتم.» مديري اخيراً به خواننده تيتراژهاي سريال‌هايش تبديل شده و معمولاً بينندگان تلويزيوني صداي مديري را از اين طريق مي‌شنوند، اتفاقي كه ممكن است در سريال جديد اين كارگردان هم بيفتد. او سه سال پيش اولين كنسرتش را برگزار كرد كه با استقبال چشم‌گيري هم روبه‌رو شد. مديري در اين رابطه مي‌گويد:«يك كنسرت در سالن ميلاد داشتيم و يك كنسرت هم در امارات. البته در كنسرت اركستر سمفونيك هم حضور داشتم كه تجربه جالبي بود.» او در مورد چگونگي كارهايش در عرصه موسيقي ياد آور مي‌شود:«ما ابتدا شروع مي‌كنيم به جمع‌آوري ترانه‌ها. اين كار به عهده افشين يداللهي است. با كمك او اين كار را مي‌كنيم و بعد كم‌كم كار آهنگسازي و ديگر كارهاي آن انجام مي‌شود.» سال گذشته در جشن دنياي تصوير جايزه بهترين ترانه را براي سريال باغ مظفر دريافت كرد و دو بار هم براي اجراي ترانه روي صحنه رفت و به شوخي گفت:«جايي كه محمد اصفهاني نشسته است، من غلط مي‌كنم خوانندگي كنم!» با اين وجود، او در اين جشن ترانه سريال شب‌هاي ببره را لب‌خواني كرد و يكي از كارهاي تازه‌اش را هم به‌صورت زنده و با پيانو اجرا كرد. مديري آن شب گفت كه براي اجراي اين ترانه پيانو خريده و به سالن وزارت كشور آورده و بعد از پايان مراسم حاضر است آن را بفروشد، به شرطي كه مشتري‌اش پيدا شود!