سينمای ما - نگاهي به فيلم «انعكاس» ساخته رضا كريمي / مصلحت نيست كه از پرده برون افتد راز

سه‌شنبه 12 آذر 1387 - 19:56

اخبار: • حرف‌های محمدرضا گلزار درباره فعالیت‌های اخیرش در ورزش و روزنامه نگاری؛ / رئیس فدراسیون والیبال: این جا خانه اول گلزار است • یادداشت‌های هفتگی امیر قادری -24؛ / همه‌اش ده سال هم نشد • گزارشی کامل درباره شرایط امروز اکران «به رنگ ارغوان»؛ • یادداشت مسعود ده‌نمکی درباره ابراهیم حاتمی‌کیا؛ / او از میدان به در نمی‌رود • امید ما به جوانان جشنواره؛ / «اشكان، انگشتر متبرك و چند داستان ديگر» در جشنواره فیلم فجر

نظر سنجی

سينماي جهان

امپایر 100 شخصیت برتر تاریخ سینما را برگزید/ تایلر دردن «باشگاه مشتزنی» بهترین است

«استرالیا» یادآور سینمای حماسی، باز لورمان یادآور دیوید لین

این کارها را بکنید و اسکار ببرید!

آمیتاب باچان زیر بالش پرش اسلحه گذاشت/سینماهای هند تعطیل شد

«بین‌الملل» تیکور جشنواره فیلم برلین را آغاز می‌کند + عکس‌ها و پوستر این فیلم

اسپانیا هرم طلایی جشنواره قاهره را تصاحب کرد

کارگردان اسکاری ایتالیا روح فوتبال را به تصویر کشید

الیا سلیمان جایزه پرنس كلاوس گرفت

وضعیت اکران كریسمس و رقابت تازه

عکس‌ها و پوسترهای فیلم تازه دیوید فینچر

تری گیلیام «دن كیشوت»اش را شروع می‌کند

ژان پیر ژونه سال دیگر فیلم تازه‌اش را به نمایش درمی‌آورد

محیا
		(116 رأي) کارگردان: اکبر خواجویی
-------------------------------------

خواب زمستانی
		(75 رأي) کارگردان: سیامک شایقی
-------------------------------------

دعوت
		(1017 رأي) کارگردان: ابراهیم حاتمی کیا
-------------------------------------

آواز گنجشک ها
		(297 رأي) کارگردان: مجید مجیدی
-------------------------------------

کنعان
		(1166 رأي) کارگردان: مانی حقیقی
-------------------------------------

سه زن
		(332 رأي) کارگردان: منیژه حکمت
-------------------------------------

پربیننده ترین اخبار هفته

به عنوان مربی بدن‌ساز؛ / محمدرضا گلزار روی نیمکت یک تیم والیبال لیگ برتر می‌نشیند...

تحلیل اصغر فرهادی از سی سال سینمای پس از انقلاب؛ / اگر «دایره زنگی» با همان پایانی که من برایش نوشته بودم اکران می‌شد......

گزارش «جهان» از دلایل توقیف «نسل جادویی»؛ / هدیه تهرانی نمی‌تواند آن سوی دیوار را ببیند. این معجزه است...

دو خبر از بهرام رادان؛ / «تردید» به پایان رسید، «راه آبی ابریشم » اغاز می‌شود...

هواداران هدیه تهرانی همچنان منتظرند و خبری نیست/خبرنگار «سینمای ما» پی‌گیری می‌کند؛ / اکران «شبانه» باز به تعویق افتاد...

به همراه گفتگوهایی با جواد نوروزبیگی، فرهاد اصلانی و مهراوه شریفی‌نیا؛ / گزارشی از پشت صحنه سریال «آشپزباشی» ساخته محمدرضا هنرمند...

تازه‌ترین خبر؛ / حمید فرخ‌نژاد فردا مهمان برنامه دو قدم مانده به صبح است...

یادداشت نویسنده «سینمای ما» در حمایت از برنامه‌ای که زردش خواندند؛ / افشاگر...

حرف‌های محمدرضا گلزار درباره فعالیت‌های اخیرش در ورزش و روزنامه نگاری؛ / رئیس فدراسیون والیبال: این جا خانه اول گلزار است...

بخشی از گفتگوی مصطفی جلالی‌فخر با آیدین آغداشلو درباره سینمایی‌نویسان جوان و سینماگران هم‌نسل‌‌اش؛ / نه کیمیایی روشنفکر است، نه مهرجویی و نه کیارستمی...

بازتاب‌های حضور محمدرضا گلزار به عنوان مربی والیبال در روزنامه‌های ورزشی؛ / گلزار: کجایش عجیب است؟ ...

حرف های مسعود کیمیایی در روزنامه فرهنگ آشتی درباره فعالیت های سینمایی این روزهایش: / «به من و داریوش مهرجویی می‌گویند بیایید درباره تهران فیلم مستند بسازید و آن وقت طرح‌های سینمایی‌مان را بلاتکلیف نگه می‌دارند»...

عکس‌های تنهایی؛ / نمایشگاه عکس رضا کیانیان ...

فروتن، اسکندری، شاهرخ‌شاهی، ابر، عبدی، مصفا و... / 15 گفتگو با 15 بازیگر سینمای ایران / کجا بازی می‌کنید؟ پیشنهاد جدیدی دارید؟ ...

گزارش

یادداشت‌های هفتگی امیر قادری -24؛ / همه‌اش ده سال هم نشد...

گزارش مفصل «فرهنگ آشتی» از دلایل لغو مجوز گروه «دارکوب»؛ / دارکوب‌ها به لانه بازمی‌گردند...

پرکارترین بازیگران زن و مرد جشنواره فیلم فجر بر اساس فیلم‌های که تاکنون تقاضای شرکت داشته‌اند ...

گزارش تولید پروژه پرخرج «ملک سلیمان»؛ / همه چیز درباره جلوه‌های ویژه کامپیوتری این فیلم...

مروری بر زندگی و آثار احمد آقالو/گفته‌های همکاران و دوستان‌اش درباره او؛ / آقالو: «باید جامعه‌مان را زیر ذره‌بین بگذاریم، کارمان نتیحه خواهد داد» ...

آرشيو...

نگاهي به فيلم «انعكاس» ساخته رضا كريمي
مصلحت نيست كه از پرده برون افتد راز

مصلحت نيست كه از پرده برون افتد راز
اميرحسين جلالي

ويژگي اصلي فيلمنامه "انعكاس" تظاهر آن به دوري از كليشه هاست. مي گويم تظاهر ولي اصلا منظورم آن نيست كه "كريمي" ها(نويسنده و كارگردان) به اينكه فيلمي فراتر از سطح مبتذل فيلمهاي مثلث عشقي دار بسازند متعهد و معتقد نبوده اند. بيشتر مي خواهم در مورد آنچه به عنوان "انعكاس" روي پرده سينما ديده ام بنويسم، فيلمي كه در اين گرماي تابستان وقت گذاشته ام و براي ديدنش به سينما رفته ام. هسته اصلي داستان قصه كهن بازتاب اعمال در همين زندگي دنيايي است. اينكه هركس نتيجه عملش(شايد بهتر باشد بگوييم عين عملش) را در همين دنيا مي بيند و آنچه بدان فكر مي كند و انجام مي دهد، از نيك و بد، مطمئنا به سرش خواهد آمد. خوب، چنين الگويي هم در متن و حاشيه اديان وجود دارد و هم جامعه شناسان و روان شناسان به آن اذعان دارند و هم اينكه هريك از ما معمولا در زندگي شخصيمان نمونه اي از چنين قاعده اي را به چشم ديده ايم.
پس كسي در اصل ماجرايي كه "انعكاس" به دنبال نمايش آن است بحثي ندارد.(هرچند ديدگاه مخالف فيلمساز_جامعه شناس_ روان شناس بزرگي چون "وودي آلن" و فيلم درخشانش يعني"امتياز نهايي" هم هست كه در انتهاي يادداشت به آن خواهم پرداخت) داستان از اين قرار است كه پسر و دختري در گذشته دلباخته هم بوده اند(سينا و نسيم_حميد گودرزي و مهناز افشار) و به دليل نامعلومي از هم جدا شده اند. ما داستان را از جايي پي مي گيريم كه اين دو پس از پنج سال و در حالي كه هردو ازدواج كرده اند يكديگر را در فرودگاه ملاقات مي كنند و براي ساعتي همسفر مي شوند. همزمان شوهر نسيم(شهروز_كامبيز ديرباز) در اصفهان با تله همكارش كه زني است به نام فرشته(شهره قمر) مواجه مي شود كه براي به دام انداختن او از هيچ ترفندي فروگذار نمي كند. فيلم درپي اثبات اين نكته است كه چون شهروز به همسرش خيانت نمي كند، متقابلا نسيم نيز از آزمون وفاداري سربلند بيرون مي آيد و به او وفادار مي ماند. كاري به ضعفهاي اجرايي، بازي بازيگران(به خصوص حميد گودرزي)، اغراقها و وصله هاي گل درشت و نچسب فيلم ندارم و فقط مي خواهم در مورد ايده داستان بحث كنم كه به نظرم از جمله مهمترين مضامين و مولفه هاي انسان شناختي است. اينكه به راستي تعريف وفاداري و خيانت در يك رابطه عاشقانه چه ويژگيهايي دارند و اصل انعكاس دنيايي اعمال چگونه قابل دراماتيزه شدن است. در "انعكاس" سينا قهرمان منفي داستان است، سوال اول اين است: چرا؟ بر اساس كدام اصل اخلاقي مي توان به سينا حق نداد كه وقتي پس از پنج سال دوري از عشقي كه به ناگهان و بي دليل او را در سرگرداني رها كرده و رفته است به او برمي خورد، به اعتراض و با عتاب نپرسد، كه چرا؟ فيلمنامه مي خواهد به ما بگويد كه سينا به ناحق وارد حريم محترم زندگي يك خانواده شده و مي خواهد آنرا به هم بريزد، قبول ولي اين وسط رفتاري كه نسيم با سينا كرده(بي دليل او را رها كرده و رفته است)چه مي شود؟ اسم اين رفتار چيست؟ مثبت است يا منفي؟ اصلا فيلمنامه نويس حقي براي سينا قائل است يا از نظر او هريك از طرفين يك رابطه عاشقانه هروقت كه دلشان بخواهد حق دارند ديگري را رها كنند و به دنبال زندگيشان بروند؟ سوال دوم: تكليف همسر سينا(مژده_بيتا سحرخيز) اين وسط چيست؟ شهروز به همسرش خيانت نمي كند و نتيجه اش را مي بيند، نسيم با خدا معامله مي كند و جوابش را با زنده ماندن سينا دريافت مي كند، سينا هم كه ظاهرا دارد تاوان مزاحمتش براي يك خانواده محترم را مي پردازد.
گناه مژده كه شوهرش را بي علاقه به خود مي يابد و او را از دست مي دهد( و بالطبع زندگيش از هم مي پاشد) چيست؟ اگر نگاه فيلمنامه نويس به قاعده انعكاس دنيايي اعمال يك نگاه كلي است و براي نمايش و اعلان همين نگاه فيلم "انعكاس" را ساخته است مژده در چنين دنيايي نوعي پارادوكس است. خيلي راحت مي شد شخصيت سينا را در فيلمنامه مجرد طراحي كرد، اينطوري هم مشكلي كه گفتم حل مي شد و هم اينكه ازدواج مجدد نكردن با خصوصيات يك عاشق شكست خورده و پريشان بيشتر همخواني دارد. سوال سوم: مولفه هاي اخلاقي به خصوص در حوزه اخلاق فردي آنقدر پيچيده و غيرقابل پيش بيني هستند كه نويسندگان و فيلمسازان بزرگ سعي مي كنند كمتر در موردشان حكم كلي صادر كنند. به نظرم مشكل اصلي "انعكاس" نيز همين است. اين قضيه وقتي مضامين ديني هم وارد بحث شوند اهميت بيشتري مي يابد. مثلا مي شود پرسيد كه اگر شهروز در دام فرشته گرفتار مي شد و در عين حال همسرش همچنان به او وفادار مي ماند اصل انعكاس اعمال زير سوال مي رفت؟ يا بالعكس؟ موخره: نگاهي به فيلمهاي مطرح دنيا در حوزه اصول اخلاقي اي چون وفاداري، خيانت و انعكاس اعمال مي تواند معيار خوبي براي سنجش "انعكاس" باشد. "
امتياز نهايي" وودي آلن به شكلي استادانه و با ظرافت تمام اصل انعكاس اعمال و تاوان فردي را زير سوال مي برد و حتي آن را مسخره مي كند. صحنه اي كه روح مقتولان "كريس" حاضر مي شوند و او را از تاوان سخت عمل ناثوابش مي ترسانند و تصوير رهايي طعنه آميز و مسخره كريس از تعقيب قضايي(در حقيقت پايمال شدن خون آن دو زن كشته شده) تلخند آلن به نظام تجسم دنيايي اعمال است.(هرچند آلن سالها پيش از ساخت "امتياز نهايي" در مصاحبه اي كه با "استيگ بورگمان" كرده است و در ايران توسط انتشارات فانوس خيال به چاپ رسيده است، اعتقاد خود به زندگي پس از مرگ را ابراز داشته و مي گويد كه انتقاد اصلي وي از نظام ديني اطرافش است.) نمونه هاي ديگري چون "بي وفا" (آدريان لين)، "پستچي هميشه دوبار زنگ مي زند" (باب رافلسون)، "آسمان، سرپناه" (برناردو برتولوچي)، "آسمان وانيلي"(كمرون كرو) و حتي فيلمهايي چون"بابل"(ايناريتو) يا "پيش از آنكه شيطان بفهمد مرده اي"(سيدني لومت)، همه و همه از نگاه محتاط و دست به عصاي فيلمسازان مطرح و فيلمهاي موفق به مقوله پيچيده رفتارهاي انساني حكايت مي كند.(تازه اينها غير از نگاههاي مازوخيستي فيلمسازاني چون پازوليني به اين مقوله است) دليل اين امر چيزي نيست مگر پيچيدگي روابط و رفتارهاي انسان كه در موضوع حساس عشق بيشتر به چشم مي آيد. كاش "كريمي" اين پيچيدگي را بهتر درك مي كرد و در فيلمش بيشتر "انعكاس" مي داد.

منبع خبر : سينماي ما

یكشنبه,16 تیر 1387 - 6:47:2

آرشيو

اخبار مرتبط:

نظرات

يکشنبه 16 تير 1387 - 14:44	MAN NEMIDUNAM CHE GIRI DADID BE INF FILM BAIAD OUN TIGHZANE MOZAKHYRAFO NAGHD KONID KE HICHI DASTGIREMUN NASHOD IN FILMAM KHUB BUD VALI NAGHDETUN MONSEFANE NIST
حسین يکشنبه 16 تير 1387 - 17:38	مطلب بی ربطی بود!!!
gomnam يکشنبه 16 تير 1387 - 18:22	salam khaste nabashid. mer30 bekhatere matalebe zibay ke mizarid. man ghablan 1 khahesh kardam mikham 2bare begam. plz ye bakhshio bezarid ke estelahate cinemai ro tozih bede. plzzzz. kheili mamnoon. lotfan sayetoono bokonid.
داک يکشنبه 16 تير 1387 - 18:29	تابحال کلمه «قهرمان منفی» نشنیده بودم. معمولا می‌گویند ضدقهرمان یا شخصیت منفی یا چیزی شبیه این‌ها. ضمنا هرچند با این حرف که بهتر بود سینای داستان مجرد بود، موافقم، اما به نظر نمی‌رسد داستان تلاش کرده باشد چهره‌ای منفی از او نشان دهد. شاید بازی ضعیف حمید گودرزی چنین شائبا‌ای ایجاد کرده باشد.
يکشنبه 16 تير 1387 - 22:21	آخه خدا وکیلی این حرفای بی ربط چیه میبافی به هم؟ حتی یه خط از این مطلب به خط دیگه ربطی نداره! هر چی فکر میکنم محض رضای خدا یک نکته مشترک بین آسمان وانیلی و بابل و انعکاس و ... پیدا کنم نمیشه! به خدا این پز های روشن فکری تف سربالاست!
يکشنبه 16 تير 1387 - 22:29	بازی حمید گودرزی توی این نقش اصلا هم بد نبود! چون حمید گودرزی داشت تقریبا نقش خودش رو مثل همیشه بازی میکرد و این در حالی بود که این نقش به این سبک بازی می آمد!